„A dlaczego?” – szalone życie z 4-latkiem

Jeśli mały człowiek tuptający u Twojego boku wyrabia wyznaczoną dla swojego wieku normę pytań trzykrotnie, wciela się w różne role (np. jest Batmanem) opowiadając co rusz nową, niestworzoną historię. Zadziwia Cię ilością zapamiętanych szczegółów, łamie z uśmiechem na ustach wyznaczone zasady i rozbawia stworzonym na potrzebę chwii nowym słowem. Oznacza to, że jesteś rodzicem czterolatka.

Przyjaźnie

W wieku przedszkolnym dzieci zaczynają rozumieć czym jest przyjaźń. Dla przedszkolaka przyjacielem będzie partner zabawy, przyjaciele dzielą się zabawkami, do przyjaciela częściej niż do innych kierowane są prośby, pozdrowienia. Przyjaciele częściej przebywają ze sobą, rozmawiają, patrzą na siebie.Aż 53% dzieci wskazuje na pomaganie jako sytuację, która sprzyja powstaniu przyjaźni. W wieku przedszkolnym są one zazwyczaj nietrwałe. Agresywne dzieci mogą mieć trudność z zawieraniem przyjaźni.

Rodzic – dziecko

Okres 4 lat w życiu dziecka to pęd do przeciwstawiania się wszelkim zasadom, choć w końcu ulegają i podporządkowują się. Choć rodzice są dla dziecka dużym autorytetem w tym wieku, to Maluchy lubią się im przeciwstawiać.

Emocje, lęki, wyobraźnia

  • Coraz lepiej rozumieją emocje własne i innych osób, jednak tłumacząc sobie ich przyczynę bardziej zwracają uwagę na czynniki zewnętrzne niż wewnętrzne.
  • Głośne napady śmiechu przeplatają się z płaczem, lub napadami złości.
  • Rośnie znajomość nazw stanów emocjonalnych, czynności umysłu, zachowań społecznych.
  • Dla czterolatka granica między rzeczywistością a fikcją jest bardzo cienka. Dzieci wymyślają towarzyszy zabaw i różne wymyślone historie, a ich wyobraźnia zdaje się nie mieć granic.
  • W tym wieku przeważają lęki słuchowe, lęk przed ciemnością, dzikimi zwierzętami, wyjściem Mamy. 
  • Rozładowanie napięcia emocjonalnego odbywa się np. przez: ssanie palca podczas snu, pobudzenie motoryczne – dziecko ucieka, kopię, pluje, obgryza paznokcie, dłubie w nosie, robi miny; pobudzenie werbalne – puszenie się i przechwalanie, celowe koślawienie języka, używanie brzydkich słów.

Żarty

  • Dla żartu mówią brzydkie słowa śmiejąc się, rymując je – zdaje sobie sprawę z ich niestosowności;
  • Dla żartu opowiadają niestworzone historie śmiejąc się przy tym – cieszą się nie tylko z tego, co wymyśliły, ale też z tego, że nabierają dorosłego.

Język 4 – latka 

  • Nazwy stanów i przeżyć uczuciowych stanowią prawie 7% wszystkich nazw czynności wyrażanych czasownikowo;
  • Mają tendencję do tworzenia nowych słów – tzw. neologizmów stosując bezwiednie i odruchowo przyswojone prawidłowe zasady języka ojczystego;
  • Doskonali sprawność prowadzenia konwersacji rozpoczynając je oraz podtrzymując;
  • W miarę dojrzewania dzieci utrzymują w umyśle coraz większą liczbę liter, słów, cyfr. Wzrasta w nich ciekawość odczytywania napisów, znaków, poprawnego odczytywania ich znaczenia;
  • Świetnie opanowują formę opowiadania zachowując wiele jego form, wiedzą, że historia opowiadania jest fikcyjna, same opowiadając często dają wyraz swoim 

Wiek pytań – 4 / 5 lat

Szczególną rolę w rozmowie z czterolatkiem odgrywają pytania. Możnaby powiedzieć, że przeważają w rozmowie z czterolatkiem. Służą one nie tylko nawiązaniu i podtrzymaniu kontaktu, ale przede wszystkim zdobyciu informacji. Tendencja do zadawania pytań zwiększa się wraz z wiekiem. Jej nasilenie obserwuje się w wieku 4 – 5 lat. Do 5 roku życia pytania pełnią rolę uporządkowania pewnej wiedzy o świecie (pytania heurystyczne). Kiedy dziecko osiągnie w tym temacie względną satysfakcję (ok. 5 roku życia), ich natężenie spada.

Rysunek i zabawa

  • Szczególnie ważna jest zabawa z czterolatkiem w role. Zabawa dobrze służy zrozumieniu przez dzieci społecznych ról dorosłych – rodzinnych, zawodowych, ale też może pomóc uczyć empatii i współczucia. Często zabawy w tym wieku powiązane są z płcią.
  • Zestawiając proste kształty dzieci rysują to co widzą w danym obiekcie. Ich rysunki są symbolami, które przypominają elementy rzeczywistości. Badacze określają ten okres jako idioplastykę, realizm intelektualny, okres schematu uproszczonego. W rysunkach stosują schematy przedmiotów i człowieka, komponują rysunek o wielu obiektach.
  • O 4-latkach mówi się, że są nie do opanowania w każdym rodzaju aktywności.
  • Dziecko 4-letnie nie potrafi długo skupić się na wykonywanej czynności, dlatego często zmienia rodzaje zajęcia ruchowego. 

Jak ogarnąć 4 – latka?

  • Chłopcy często są bardziej agresywni niż dziewczynki, bardziej skłonni bić się, popychać, obrażać, grozić pobiciem.
  • Czterolatek lubi ustalać kto tu rządzi często przypominając o tym rodzicom. Często nie pomagają nawet surowe kary – dziecko będzie się puszyć, przechwalać o swojej odwadze, przeklinać, śmiać się, że wcale go to nie obchodzi.
  • Od około 4 roku życia dzieci zaczynają odczuwać wewnętrzny powściąg, chociaż nie rozumieją jeszcze podstawy nakazów i zakazów. Istotną rolę w tym względzie odgrywa rozumienie przeżyć innych osób oraz rozwój takich uczuć, jak wstyd i wina.

red. tatawtarapatach / źródło fot. pixabay.com