Czy ojcostwo można ustalić jeszcze w ciąży?

Ciąża to dla wielu osób okres radości połączonej ze stresem przed nieznanym. Zdarzają się jednak sytuacje niepewności co do ojcostwa i to nie tylko ze strony ojca, ale też samej matki.

Jeszcze kilka lat temu niemożliwe było uzyskanie informacji na temat ojcostwa przed urodzeniem dziecka. Testy ojcostwa można było przeprowadzić najwcześniej w drugiej dobie po urodzeniu dziecka co tak naprawdę wiązało się z prawie 9 miesięcznym życiem w niewiedzy. Nasi pacjenci znajdowali się w różnych sytuacjach, czasami informacja uzyskana na etapie ciąży mogła zaważyć na podjęciu ważnych decyzji życiowych. Stąd też pojawienie się możliwości ustalenia ojcostwa na etapie ciąży dla wielu z nich stanowiło rozwiązanie ich osobistych problemów.

Test ojcostwa przy okazji badań prenatalnych

I tak dzięki połączeniu genetyki z badaniami prenatalnymi pojawiała się na rynku pierwsza metoda, która pozwalała ustalić ojcostwo na etapie ciąży. W naszym kraju metoda ta jest dostępna od kilku lat. Przy okazji inwazyjnych badań prenatalnych- najczęściej amniopunkcji, podczas której przez powłoki brzuszne pobiera się płyn owodniowy można wykonać test na ojcostwo. W płynie owodniowym znajdują się złuszczone komórki płodu, stąd też niewielką objętość tego płynu można wykorzystać jako próbkę od dziecka w teście na ojcostwo. Do badania dodatkowo pobiera się wymaz z wewnętrznej strony policzka od matki i ojca.

Amniopunkcja nie jest zalecana każdej pacjentce ciężarnej, bo samo pobranie płynu owodniowego wiąże się z pewnym ryzykiem komplikacji m.in. poronienia, Ryzyko to nie przekracza 2% niemniej jednak nie da się go w całości wyeliminować.

Bezpieczne metoda na podstawie krwi matki i ojca

Drugą metodę, która pojawiła się na rynku ponad rok temu można traktować w kategorii „Innowacji”. Jest to badanie opatentowane przez koncern amerykański, który zastosował całkowicie odmienne metody niż te, które są wykorzystywane po urodzeniu dziecka. Badanie ojcostwa wykonuje się na podstawie wyłącznie krwi matki i ojca. Czyli samo pobranie materiału jest całkowicie bezpieczne co jest najważniejszym atutem tej metody. Ponadto badanie ojcostwa można przeprowadzić bardzo wcześnie bo już po skończonym 10 tygodniu ciąży. Skuteczność tej metody została potwierdzona przez niezależne ośrodki certyfikujące.

W metodzie tej wykorzystywana jest zasada, iż DNA dziecka już od samego początku przechodzi częściowo poprzez łożysko do krwioobiegu matki. Mimo, że początkowo nie ma go zbyt wiele, to z każdym tygodniem ciąży go przybywa. I tak po zakończeniu 10 tygodnia życia płodu można zacząć wyodrębniać kod genetyczny dziecka. To z kolei pozwala zestawić wynik nienarodzonego dziecka z badaniem potencjalnego ojca, a co za tym idzie można wskazać brak zgodności na linii ojciec i dziecko i potwierdzić ich pokrewieństwo z czułością 99,9%. Technicznie samo badanie jest procesem dość skomplikowanym. W analizie wykorzystuje się ponad 317 000 markerów genetycznych a cały proces jest zautomatyzowany gdyż tzw. ręczna analiza zajęłaby zbyt wiele czasu. Dodatkowo oprócz analizy genetycznej wykorzystywane są specjalistyczne algorytmy matematyczne pozwalające określić prawdopodobieństwo ojcostwa.

Dzięki całkowitemu bezpieczeństwu badania oraz możliwości wykonania tego testu już od 10 tygodnia ciąży metoda ta staje się coraz bardziej popularna wśród osób, które zamierzają wykonać badanie jeszcze w czasie ciąży, nawet pomimo stosunkowo niemałym kosztu jego wykonania.

Barbara Prokurat

ekspert do spraw ustalania ojcostwa i pokrewieństwa (biegły sądowy)

testDNA Services Sp. z o.o.

Bez tytułu