Co zaszkodzi małemu brzuszkowi? Alergia, nietolerancja pokarmowa, dolegliwości trawienne u Malucha

Alergia pokarmowa to odmienna reakcja na pożywienie, które przez większość ludzi jest dobrze tolerowane. Układ odpornościowy wytwarza przeciwciała zapoczątkowujące uwalnianie histaminy, która wywołuje reakcje alergiczne. 

Trąbią o niej wszystkie poradniki, a i tak, kiedy Maluch przyjdzie na świat, a Rodzice zafascynowani rozszerzaniem diety, reakcjami małego człowieka na nowe smaki, po prostu o niej zapominają.

Kiedy prawdopodobieństwo alergii pokarmowej wzrasta?

Prawdopodobieństwo alergii wzrasta w przypadku, kiedy mama, tata, lub starsze rodzeństwo  jest alergikiem.

Jak szybko pojawiają się reakcje alergiczne?

Reakcje alergiczne mogą wystąpić natychmiast po spożyciu pokarmu, ale też mogą pojawić się po paru dniach, lub tygodniach. Nieprawidłowe reakcje dotyczą: przewodu pokarmowego, układu oddechowego, lub skóry. Zdarzają się także skrajnie ciężkie, zagrażające życiu reakcje pokarmowe polegające na obrzęku krtani powodujący trudności w oddychaniu (anafilaksja). Zazwyczaj pojawiają się one od kilku minut do dwóch godzin po spożyciu pokarmu.

Czym jest nietolerancja pokarmowa?

Nietolerancja pokarmowa jest niealergiczną reakcją na dany pokarm, lub zawarte w nim składniki.

  • Nietolerancja laktozy – organizm nie trawi cukru zawartego w mleku i jego przetworach (serki, jogurty itp.).  Dziecku podaje się wtedy mleko bez laktozy, lub jego zamienniki (np. starszemu dziecku – „mleko” sojowe).
  • Nietolerancja glutenu – wywołuje ją białko występujące w niektórych zbożach. Z diety dzieci z nietolerancją glutenu wyłącza się takie produkty jak: chleb, makarony, ziarna itp. (lub stosuje się ich „bezglutenowe” zamienniki). Dzieci do 6 miesiąca nie powinny w ogóle spożywać glutenu.

Jak rozpoznać alergię u dziecka?

Jeśli stosujecie profilaktykę w żywieniu dziecka i unikacie pokarmów alergizujących, a dziecko często miewa: biegunki, zaparcia, kolki, obfite ulewania, nawracające zapalenia oskrzeli, duszności, wysypki skórne.

Czy można zapobiegać alergii pokarmowej?

  • Aby zapobiegać alergii, opóźnić ją, lub złagodzić jej objawy zaleca się karmienie dziecka piersią przez pierwszych sześć miesięcy życia.
  • Jeśli Mama karmi piersią warto pamiętać o stosowaniu diety, a więc unikaniu: pokarmów alergizujących oraz półproduktów konserwowanych chemicznie.
  • Należy także pamiętać o rozsądnym wprowadzaniu nowych pokarmów do jadłospisu dziecka (zgodnie z zaleceniami żywienia niemowląt).
  • Dzieci z alergią pokarmową muszą zrezygnować z mleka krowiego, ale otrzymują tzw. „mleko na receptę” – lecznicze mieszanki mlekozastępcze (hydrolizatory o średnim lub znacznym stopniu hydrolizy: kazeinowe, lub serwarkowe).

Jak postępować w przypadku alergii?

O tym czy dziecko ma alergię decyduje lekarz (wykona testy alergiczne, badania laboratoryjne). To on powinien zalecić Wam odpowiednią dietę eliminacyjną. Nawet jeśli wydaje Wam się, że wiecie po czym dziecko zareagowało alergicznie i wyeliminujecie dany produkt z jego diety, nie musi to być koniec Waszej przygody z alergią. Kolejne objawy mogą przyjść z czasem, dziecko może być uczulone także na inne produkty. Dlatego tak ważne jest to, by w przypadku reakcji alergicznych nie modyfikować diety dziecka „na własną rękę”, ale skonsultować się z lekarzem, który pokieruje Was do specjalisty.

Czy z alergii można wyrosnąć?

Wiele dzieci wyrasta z alergii około 3 roku życia. U około 40 % dzieci, u których alergia pokarmowa rozwinęła się przed 3 rokiem życia, zanika ona do 7 roku życia.

O czym powinni pamiętać Rodzice alergika?

  • Zrób to sam, a będziesz pewien składu  – najprostszy posiłek „gotowy” może zawierać  nawet do kilkudziesięciu alergenów pokarmowych, które wywołają u dziecka niepożądane reakcje. Przygotowanie posiłku w domu daje nam więc gwarancję jego składu. 
  • Sprawdzaj etykiety – alergeny mogą znajdować się w produktach, których byś o to nie posądzał (dotyczy to szczególnie orzeszków ziemnych, które często „zdarzają” się w składzie wielu produktów cukierniczych).
  • Tłumacz dziecku czym jest alergia – ważne jest przecież nie tylko to co dziecko je przy Was, ale także to, co je podczas Waszej nieobecności.

Najczęstsze alergeny:

  • białko mleka krowiego,
  • białko jaja kurzego,
  • orzechy (szczególnie ziemne),
  • pszenica,
  • cytrusy,
  • skorupiaki,
  • truskawki,
  • kakao,
  • czekolada.

Co może zaszkodzić dziecku, lub przed czym lepiej chronić mały brzuszek?

  • produkty ciężko strawne,
  • produkty smażone na głębokim tłuszczu,
  • ciasta kremowe,
  • ciasta z dużą ilością tłuszczu,
  • napojów gazowanych, kolorowych, zawierających w swym składzie sacharozę lub sorbitol, lub chininę,
  • produktów wysoko przetworzonych,
  • czipsów,
  • fast foodów,
  • fasoli, grochu, brukselki, kalafiora (zamiast kalafiora możesz podać brokuł),
  • konserw mięsnych i warzywnych,
  • zupy w proszku,
  • kostek rosołowych i innych „kostkowych” i „ziarenkowych” gotowych mieszanek przyprawowych  zawierających benzoesan sodu oraz nadmierne ilości sztucznych dodatków, w tym: soli i konserwantów,
  • produktów bogatych w tłuszcze nasycone, izomery „trans” kwasów tłuszczowych,
  • kawy, napojów energetycznych,
  • poniżej roku – herbaty w ogóle, powyżej roku – herbaty parzonej w nieodpowiedni sposób,
  • słodycze – najlepiej ograniczyć je do zera, do 3 roku życia.

Literatura:

  • Albrecht P., Szajewska H. – Jak żywić niemowlęta i małe dzieci,
  • Gajewska D.  – 51 zaleceń dietetycznych w wybranych stanach chorobowych,
  • Kawalec W., Kubicka K. – Pediatria, (Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2006),
  • Milanowski A. (red.) – Pediatria, (Urban & Partner, Wrocław 2009).

red. tatawtarapatach / fot. publicdomainpictures.net