Czy dziecko może zostać samo w domu?

Choć w Polsce nie ma żadnej podstawy prawnej normującej kwestię od kiedy dziecko może zostać samo w domu, wielu Rodziców uważa, że do pewnego wieku jest to po prostu nie do pomyślenia. W opozycji pojawiają się Ci, dla których to nie problem, a swoje dziecko zastawiają samo przy każdej błahej okazji: przy wyjściu do sklepu, do znajomych, w interesach. Kodeks wykroczeń (art. 82. p. 2) stanowi, że pozostawienie dziecka do lat 7 w okolicznościach, które umożliwiają mu np. wzniecenie pożaru, a także w innych niebezpiecznych dla jego zdrowia (art.106) podlega karze grzywny, lub karze nagany.

Noworodki, niemowlęta i dzieci młodsze

Oczywiste jest, z jakimi konsekwencjami dla zdrowia i życia może się wiązać pozostawienie samych w domu dzieci najmłodszych.  Dzieci w wieku noworodkowym i niemowlęcym nie są w ogóle samowystarczalne. Noworodki, nawet podczas snu, mogą się zachłysnąć, a to z kolei bez natychmiastowej pomocy Rodzica może prowadzić do śmierci. Niemowlęta są bardzo ruchliwe, nie ostrzegają nas przed tym, że w tym i w tym dniu zaczną turlać się, raczkować, chodzić, wstawać, lub wspinać się. Zostawienie ich w domu bez opieki to prawdziwe niebezpieczeństwo dla ich zdrowia.

Opieka starszego rodzeństwa, o ile nie jest ono w pełni dojrzałe to także nie do końca dobre rozwiązanie. Nie powinniśmy powierzać aż takiej odpowiedzialności małemu człowiekowi, który nie może odpowiadać za wszystkie swoje czyny, ponieważ jest do tego zupełnie niedojrzały. Dziecko może chcieć najlepiej, dla młodszego brata, lub siostry, a zupełnie niechcący wyrządzić mu krzywdę.

Dzieci w wieku szkolnym

Dzieci w wieku szkolnym są już czasem pozostawiane przez Rodziców bez opieki. Od czego zależy dolna granica wieku? Od dojrzałości dziecka. Nie zawsze wiek idzie w parze z jednakowym poziomem dojrzałości emocjonalnej i odpowiedzialności. Niektóre dzieci w wieku 7 lat potrafią się zająć sobą przez parę godzin, inne w tym samym wieku, a nawet starsze czują się wtedy zagubione, a ich wyobraźnia szaleje podsuwając im coraz to dziwniejsze i coraz bardziej niebezpieczne pomysły!

Prawo zabrania także dzieciom poniżej 7 roku życia samodzielnego poruszania się po drodze publicznej.

Jak przygotować dziecko do pozostania samemu w domu?

Przede wszystkim nie zostawiać go od razu na kilka godzin. Zacznijmy od krótkiego wyjścia do sklepu, a potem wydłużajmy ten czas w zależności od zachowania dziecka.

Pamiętaj by:

  • dziecko wiedziało na ile dokładnie zostanie samo;
  • uświadomić dziecko o zagrożeniach wynikających z niektórych sytuacji np. otworzenie drzwi, otworzenie drzwi na klatkę domofonem, rozmowa przez drzwi, lub telefon z nieznajomym;
  • nauczyć dziecko proszenia o pomoc w razie niebezpieczeństwa np. dziecko od razu dzwoni do Rodziców, dziadków, lub do odpowiednich służb,
  • w widocznym miejscu w domu powieś listę ważnych telefonów (do Was – Rodziców, dziadków, zaufanych znajomych i odpowiednich służb) te ostatnie wydrukujesz tutaj.
  • nauczyć dziecko jakie zagrożenia wyniknąć mogą z zabawy kuchenką, wodą, wspinania na meble, lub okna;
  • samemu dokładnie schować wszystkie niebezpieczne dla dziecka przedmioty np. lekarstwa, środki dezynfekcji, niektóre kosmetyki, żyletki, zapałki itp.;
  • przed Waszym wyjściem ustal dokładnie co dziecko będzie robić, a jeśli dotrzyma obietnicy koniecznie je za to pochwal.

Odpowiedz sobie na kilka pytań …

Rodzice muszą samodzielnie zdecydować o tym, czy ich dziecko może być pozostawione bez opieki i na jak długo. Psychologowie radzą by nie zostawiać w domu samych dzieci poniżej 10 roku życia.

Najlepiej odpowiedz sobie na kilka pytań, które być może nakierują Cię na odpowiedź dotyczącą samodzielności i dojrzałości swojego dziecka:

  1. Czy dziecko jest wystarczająco samodzielne, ostrożne i rozsądne?
  2. Czy dziecko potrafi samo się ubierać?
  3. Czy dziecko potrafi samo przygotować sobie, lub zjeść posiłek?
  4. Czy dziecko zapamiętuje i wykonuje Twoje polecenia?
  5. Jak dziecko radzi sobie w problemowych sytuacjach?
  6. Czy dziecko wie jak postępować w sytuacjach zagrażających jego życiu np. pożar?
  7. Czy dziecko otworzy drzwi obcej osobie?
  8. Czy Twoje dziecko jest asertywne i potrafi odmawiać?
  9. Czy Twoje dziecko potrafi wyczuć niebezpieczeństwo, lub przekroczenie przez osoby obce pewnych granic i norm społecznych?
  10. Czy Twoje dziecko jest podatne na manipulację i poddaje się presji otoczenia?
  11. Czy dziecko potrafi zadbać o mieszkanie?
  12. Czy dziecko wie jak obsługiwać podstawowe urządzenia w domu (np. czajnik), a jeśli nie, czy jesteś pewny, że nie użyje ich w niewłaściwy sposób?
  13. Czy dziecko jest bardzo ruchliwe, czy spokojne?
  14. Czy dziecko potrafi zająć się sobą?

Warto pamiętać, że nawet nastolatek pozostawiony bez opieki sam w domu nie zawsze jest przygotowany na sytuacje losowe tj. napad, rabunek, pożar, awaria w całym budynku itp., przez co może czuć się w nich zagubiony i nie wiedzieć jak właściwie powinien postąpić by nie narazić się na utratę zdrowia, lub życia.

red. tatawtarapatach