Diagnoza sześciolatka – czy Wasze dziecko gotowe jest na to by iść do szkoły?

Jeśli Wasze dziecko chodzi do zerówki, we współczesnej edukacji przedszkolnej, zgodnie z obowiązującą od 1 września 2009 roku podstawą programową wychowania przedszkolnego, nauczyciel dokona diagnozy na początku roku przedszkolnego, oraz na jego zakończenie, każdego dziecka, które przygotowywane jest do wkroczenia na kolejny szczebel swojej edukacji – pójścia do szkoły.

Badania przeprowadzane powinny być w szczególnych warunkach: środowisku przyjaznym przedszkolakowi, w grupie rówieśników, przez nauczyciela, który dobrze zna dziecko. Polegają one na obserwacji zachowań malucha  w różnych sytuacjach, a także ocenienia jego gotowości szkolnej za pomocą instrumentów diagnostycznych. Zadania mogą być indywidualne, lub przeprowadzane w grupach. Mogą polegać na wykonaniu ich ołówkiem, kredkami, przy użyciu kleju, lub wycinanki. Mogą wiązać się z wysłuchaniem materiału, logicznym przyczynowo – skutkowym rozumowaniem, lub zdolnościami manualnymi.

MEN o ustalaniu gotowości szkolnej

  1. przez kilka tygodni (jesień i początek zimy), nauczyciel obserwuje dzieci w trakcie zabaw, zajęć indywidualnych i zespołowych. Porównuje i ocenia, jak funkcjonują społecznie i jak uczestniczą w procesie uczenia się, a także jak radzą sobie w sytuacjach trudnych i wymagających wysiłku;

  2. w pierwszych miesiącach zimy ustala się stopień gotowości do nauki szkolnej każdego dziecka osobno, w trakcie wykonywania zadań testowych;

  3. na podstawie obserwacji i testowego sprawdzania dziecięcych kompetencji ustala się, które dzieci są na tyle przygotowane do szkoły, że wystarczy im udział w zajęciach przedszkolnych realizowanych do czerwca, a które potrzebują wsparcia ze strony dorosłych, aby móc korzystać z nauki szkolnej;

  4. dla dzieci, które słabiej wypadły w ustalaniu dojrzałości przedszkolnej organizowane są w przedszkolach (niezależnie od formuły organizacyjnej) zajęcia dydaktyczno-wyrównawcze stosownie do ich potrzeb rozwojowych i edukacyjnych;

  5. pod koniec roku szkolnego sprawdza się, czy dzieci te osiągnęły gotowość do nauki szkolnej. Jeżeli tak się nie stało, rodzicom proponuje się odroczenie obowiązku szkolnego dziecka.

Sprawdźcie, czy Wasze dziecko to potrafi!

Poniższe wskaźniki gotowości szkolnej (diagnoza przykładowa) uwzględniają aspekt rozwoju: społeczno – emocjonalnego, fizycznego, poznawczego oraz wiedzę ogólną dziecka według czteroskładnikowej skali A, B, C, D, w której każda litera odzwierciedla stopień samodzielności dziecka.

Samodzielność 

  • dziecko samodzielnie się ubiera i rozbiera;
  • samodzielnie wiąże buty;
  • samodzielnie przygotowuje i porządkuje swoje miejsce zabawy / pracy;
  • samodzielnie organizuje sobie zabawy dowolne;
  • samodzielnie wykonuje zadania;
  • doprowadza rozpoczęte czynności do końca;
  • podejmuje próby pokonywania trudności;

Funkcjonowanie w grupie

  • nawiązuje pozytywne kontakty z rówieśnikami;
  • nawiązuje pozytywne kontakty z dorosłymi;
  • inicjuje zabawy z rówieśnikami;
  • przestrzega wszystkich zasad i norm ustalonych w grupie;
  • współpracuje w grupie, przyjmując różne role;
  • łatwo odnajduje się w nowych sytuacjach;
  • reaguje adekwatnie do sytuacji;

Sprawność ruchowa

  • rzuca piłką w określonym kierunku;
  • chwyta rzuconą piłkę;
  • poprawnie wykonuje ćwiczenia na równowagę (np. stanie na jednej nodze);
  • prawidłowo wykonuje ruchy naprzemienne (np. skakanie z jednej nogi na drugą);
  • potrafi ustawić się w rzędzie, parze, lub szeregu;

Sprawność manualna

  • wykonuje rysunki bogate w szczegóły;
  • rozmieszcza elementy rysunku na całej powierzchni kartki;
  • rysuje wzory literopodobne (np. szlaczki) po wyznaczonym śladzie;
  • mieści swoje rysunki w wyznaczonej płaszczyźnie;
  • wycina elementy wzdłuż wyznaczonej linii;
  • potrafi trzymać prawidłowo przybory do pisania;

Mowa

Percepcja wzrokowa

  • dokładnie odwzorowuje kształty oraz układy widzianych przedmiotów;
  • wyszukuje wszystkie podobieństwa i różnice na obrazkach;
  • potrafi złożyć obrazek z części bez wzoru (z przynajmniej sześciu elementów);
  • uzupełnia obrazek o jego brakujące elementy;

Percepcja słuchowa

  • potrafi odtworzyć prosty rytm;
  • reaguje w ustalony sposób na zmiany dynamiki, tempa, lub wysokości dźwięków  w utworach muzycznych;
  • wyróżnia głoski rozpoczynające wyraz;
  • wyróżnia głoski, na które kończą się wyrazy;
  • potrafi podzielić na sylaby wyrazy 2-3 sylabowe;
  • potrafi wyodrębnić głoski w wyrazie (wyrazy 3-4 głoskowe); (np. waga = w + a + g + a);
  • łączy sylaby tworząc z nich słowa (np. ko + tek = kotek)
  • łączy głoski tworząc z nich słowa (np. m + a + p + a = mapa)

Pamięć i uwaga

  • recytuje krótkie teksty odtwarzając wiernie ich treść;
  • potrafi wykonać zadania na podstawie wysłuchanego tekstu literackiego lub  instrukcji (np. pokazuje, koloruje);
  • odtwarza z pamięci elementy obrazka, lub układy przestrzenne;

Myślenie

  • łączy przyczynę ze skutkiem;
  • odczytuje informacje przekazane za pomocą symboli;
  • potrafi uzasadnić swoje wybory;
  • rozwiązuje zadania logiczne (zagadki, rebusy, łamigłówki);

Rozumienie matematyczne

  • rozróżnia lewą i prawą stronę;
  • potrafi ustalić położenie obiektów w przestrzeni,
  • porównuje liczebność zbiorów używając do tego słów: "mniej", "więcej", "tyle samo";
  • porządkuje przedmioty według ustalonego kryterium (np. od najmniejszego do największego);
  • poprawnie liczy obiekty posługując się konkretnymi materiałami (np. patyczkami do liczenia);
  • ustala poprawny wynik dodawania i odejmowania posługując się konkretnymi materiałami (np. patyczkami do liczenia);
  •  stosuje liczebniki porządkowe (np. pierwszy, drugi, trzeci …)
  • rozróżnia podstawowe figury geometryczne (koło, kwadrat, trójkąt, prostokąt)
  • potrafi klasyfikować obiekty według określonych cech (np. wielkość, kolor, kształt, przeznaczenie)
  • układa rytmy dokańczając podany wzór (np. poniżej)

ciąg

Myślenie ogólne

  • Przedstawia się imieniem i nazwiskiem.
  • Określa ile ma lat.
  • Podaje swój adres zamieszkania.
  • Podaje nazwę miasta, w którym mieszka.
  • Wymienia w prawidłowej kolejności pory roku, dni tygodnia.
  • Wymienia zjawiska atmosferyczne charakterystyczne dla poszczególnych pór roku.
  • Podaje przykłady zachowania właściwego w różnych sytuacjach (np. w sytuacji zagrożenia, w czasie burzy itp.).
  • Wymienia rośliny i zwierzęta żyjące w różnych środowiskach (w lesie, na łące, na polu itp.).
  • Opisuje warunki niezbędne do rozwoju zwierząt i wzrostu roślin.

źródło: "Entliczek pentliczek. Badanie gotowości szkolnej. Karty do diagnozowania"; wyd. Nowa Era

 

Dziecko nie nauczy się jednak tych rzeczy samo. Nie powinno wynieść tej wiedzy tylko i wyłącznie  z przedszkola. Istotną rolę w rozwoju dziecka oraz przygotowania sześciolatka do szkoły odgrywają przede wszystkim rodzice. 

red. DRG