Mobbing w firmach jest powszechny?

Działania cechujące mobbing mogą mieć różny charakter. Zawsze jednak naruszają zasady współżycia społecznego – ośmieszają zatrudnionych lub eliminują ich z zespołu współpracowników. Czy polscy pracownicy doświadczają mobbingu w miejscu pracy?

W polskim prawie zagadnienie mobbingu zostało uregulowane w Kodeksie pracy. Definicja tego zjawiska brzmi następująco: „Mobbing oznacza działania lub zachowania dotyczące pracownika lub skierowane przeciwko pracownikowi, polegające na uporczywym i długotrwałym nękaniu lub zastraszaniu pracownika, wywołujące u niego zaniżoną ocenę przydatności zawodowej, powodujące lub mające na celu poniżenie lub ośmieszenie pracownika, izolowanie go i wyeliminowanie z zespołu współpracowników”. Z drugiej edycji badania „Szykany w miejscu pracy” przeprowadzonego przez CBOS wynika, że polscy pracownicy doświadczają lub spotkali się z mobbingiem w miejscu pracy. Czy problem ten jest rzeczywiście poważny, czy może przypadki takie są incydentalne?

Mobbing w miejscu pracy

Pytania, które postawił CBOS ankietowanym odnosiły się zarówno do osobistych doświadczeń osób zatrudnionych, jak i występowania szykan czy poniżania pracowników w miejscu pracy. 17% badanych zadeklarowało, że w ciągu 5 ostatnich lat zjawisko mobbingu dotknęło ich osobiście. Problem jest zatem całkiem poważny. Warto przy tym podkreślić, że pracodawcy mają obowiązek przeciwdziałać zjawisku mobbingu. Wynika to bezpośrednio z art. 943 Kodeksu pracy.

Z przeprowadzonego badania wynika również, że pracownicy coraz częściej skarżą się na szykany płynące ze strony współpracowników. Takich doświadczyło 8% respondentów. Niepokojący może być też odsetek osób, które udzieliły pozytywnej odpowiedzi na pytanie, czy zetknęły się z szykanami w miejscu pracy. Takich badanych było aż 24%.

Etapy mobbingu

Specjaliści wskazują, że możliwe jest wyodrębnienie przynajmniej kilku etapów mobbingu. Oznacza to, że sygnały świadczące o mobbingu pojawiają się stopniowo. Na początku najczęściej mowa o plotkach czy pomijaniu pracownika w życiu firmy. W miarę upływu czasu działania te nasilają się – osoba zatrudniona może być obwiniana o sprawy, za które nie jest odpowiedzialna. Często na tym etapie – jeżeli wcześniej nie brał on udziału w mobbingu – włącza się również szef. Wówczas też pracownik zaczyna odczuwać szereg dolegliwości psychosomatycznych. Z jego punktu widzenia rozpoczyna się okres życia w ciągłym stresie, co pociąga za sobą szereg innych problemów zdrowotnych.

Jak dochodzić swoich praw?

Pracownik, który padł ofiarą szykan w miejscu pracy może skorzystać z szeregu narzędzi pozwalających mu dochodzić swoich praw. Jeżeli mobbing u zatrudnionego:

  • wywołał rozstrój zdrowia, może on dochodzić od swojego pracodawcy odpowiedniej sumy tytułem zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę,

  • spowodował, że był on zmuszony rozwiązać umowę o pracę, ma on prawo dochodzić od pracodawcy odszkodowania w wysokości nie niższej niż minimalne wynagrodzenie za pracę (jego wysokość ustalana jest na podstawie odrębnych przepisów).

Gdy mowa o rozwiązaniu umowy o pracy z uwagi na mobbing, niezbędne jest pamiętanie o konieczności wskazania powodu rozwiązania umowy przez pracownika. W każdym przypadku pracownik (lub były pracownik) powinien wnieść pozew do sądu pracy i wskazać swoje roszczenia. Odpowiednio wcześniej warto też zadbać o dowody (np. zeznania współpracowników czy zapisy z kamer, jeżeli takie były w miejscu pracy).

Dlaczego warto przeciwdziałać mobbingowi?

Pracodawcy powinni pamiętać, że poza kwestiami zdrowia pracowników powodów, dla których należy zapobiegać mobbingowi jest znacznie więcej. Poza faktem, że zachowania mogące zostać uznane za mobbing godzą w prawa jednostki, nie można zapomnieć o czysto ekonomicznych aspektach zjawiska. Firma (jeżeli sąd uzna racje pracownika) będzie musiała nie tylko wypłacić odszkodowanie, lecz także narazi swój wizerunek. Kształtowanie przejrzystej kultury organizacyjnej i przestrzeganie przepisów prawa pracy powinno być celem każdego przedsiębiorcy, który zdecydował się na zatrudnienie pracowników.

 

Więcej o obowiązkach i prawach pracownika przeczytaj na

www.praca-katowice.info