Moje dziecko – moje nazwisko?

W kwestii nazwisk, jesteśmy społeczeństwem dość konserwatywnym. Od wielu lat utarło się przekonanie o tym, że nazwisko ojca jest jedynym słusznym rozwiązaniem w przypadku wyboru nazwiska dla dziecka. Niektórzy nie zdają sobie nawet sprawy z tego, że taki wybór istnieje. I faktycznie, zasadą zapisaną w Kodeksie rodzinnym i opiekuńczym do 2009 była reguła, że dziecko nosi nazwisko ojca. Jakie teraz mamy możliwości? Czy nazwisko "po mamie" dla dziecka to dobry pomysł? Jeśli tak to w jakich przypadkach?

III opcje

W przypadku uznania ojcostwa, rodzice mogą skorzystać z dwóch możliwości, mogą: wskazać albo nazwisko jednego z nich (nazwisko ojca, lub nazwisko matki),  lub nazwisko utworzone przez połączenie nazwiska matki z nazwiskiem ojca dziecka.

Zależności

Ustalenie ojcostwa

W przypadku sądowego ustalenia ojcostwa, sąd nada dziecku nazwisko ustalone w wyniku wyroku ustalającego ojcostwo. W pierwszej kolejności jednak o wyborze nazwiska nadal decyduje jednak zgodne oświadczenie rodziców. Jeżeli takie porozumienie nie jest możliwe, dziecko nosić będzie nazwisko utworzone przez połączenie nazwiska matki z nazwiskiem ojca. 

Jeśli mąż matki nie jest ojcem dziecka, ale para zgodnie podejmuje decyzję o tym, że dziecko ma nosić nazwisko męża, należy udać się do USC i złożyć oświadczenie, że dziecko ma posiadać takie nazwisko jakie nosiłoby (lub nosi) ich wspólne dziecko.

Nie uznano ojcostwa

Dziecko nosi nazwisko matki (używane przez nią w chwili urodzenia dziecka)  jeśli ojcostwa nie uznano i nie ma domniemania o tym, że dziecko matki pochodzi od jej męża.

Dziecko ze związku pozamałżeńskiego

Kobieta niezamężna pozostająca w związku z ojcem dziecka nie ma prawa samodzielnie wnioskować o nadanie dziecku nazwiska. Wymaga to zgody i porozumienia obojga rodziców. Dziecko może nosić nazwisko ojca, lub nazwisko podwójne, o ile zostanie uznane przez ojca albo ojcostwo zostanie ustalone przez sąd. Jeśli więc ojcostwo nie zostanie uznane, dziecko nie będzie nosić nazwiska ojca.

Ojciec biologiczny – nadanie nazwiska i uznanie ojcostwa

Należy pamiętać, że nie uda się dać córce samego nazwiska, bez wzięcia na siebie całej odpowiedzialności, która wiąże się z rodzicielstwem. Ojciec uznając dziecko i nazywając je tak samo jak nazywa się on, lub godząc się, że będzie nosiło podwójne nazwisko matki i jego, będzie pełnoprawnym ojcem.  Weźmie tym samym na siebie co najmniej obowiązek alimentowania dziewczynki. Tak samo zresztą stanie się, gdy sąd uzna ojcostwo. 

źródło: gazetaprawna.pl

Oznacza to, że ojciec biologiczny nie może dziecku nadać samego nazwiska nie pociągając za tym także innych konsekwencji. Ojciec bierze tym samym na siebie całą odpowiedzialność jaka wiąże się z powstaniem prawnego węzła między nim a dzieckiem. Jeśli uzna dziecko za swoje, rodzi  to wszelkie prawa i obowiązki ojcowskie wobec dziecka (np. obowiązek alimentacji).

Rodzeństwo

Dzieci będące rodzeństwem (pochodzące od tych samych rodziców) noszą to samo nazwisko (determinowane nazwiskiem dziecka pierwszego).

Brak ojca – brak matki

Jeśli nie można ustalić ani ojcostwa, ani macierzyństwa, dziecku nazwisko nadaje sąd opiekuńczy.

13-latka zapytacie o zdanie …

Do zmiany nazwiska dziecka, które ukończyło 13 lat potrzebna jest jego zgoda.

Źródło:

Kwestia dotycząca nazwiska dziecka została uregulowana w przepisach ogólnych o stosunkach miedzy rodzicami a dziećmi:

  • Nazwisko dziecka małżeńskiego – art.88: dziecko, co do którego istnieje domniemanie pochodzenia z małżeństwa nosi nazwisko męża. Jeżeli żona zachowała swoje nazwisko albo dodała do niego nazwisko męża, dziecko nosi nazwisko męża, chyba że małżonkowie przy zawarciu małżeństwa oświadczyli, że dziecko będzie nosić nazwisko żony. Jeżeli rodzice zawarli małżeństwo po ukończeniu przez dziecko 13 roku życia, do zmiany nazwiska dziecka potrzebna jest zgoda dziecka wyrażona osobiście.
  • Nazwisko dziecka uznanego – art.89 §1: dziecko pozamałżeńskie, uznane przez ojca nosi jego nazwisko. Może jednak nosić nazwisko matki, jeżeli uznający za zgoda osób, których zgoda jest potrzebna do skuteczności uznania; złożył w akcie uznania oświadczenie, że będzie ono nosić nazwisko matki, jeżeli w chwili uznania dziecko ukończy 13 lat, potrzebna jest także jego zgoda.
  • Nazwisko dziecka, którego ojciec jest nieznany – art.89 §3: jeżeli ojcostwa dziecka nie ustalono nosi ono nazwisko matki. W akcie urodzenia takiego dziecka, jako imię ojca wpisuje się imię wskazane przez przedstawiciela ustawowego, a w braku takiego wskazania-jedno z imion zwykle w kraju używane oraz jako nazwisko ojca-nazwisko matki.
  • Nazwisko dziecka, którego rodzice nie są znani-art.89 §3: imię i nazwisko nadaje dziecku sąd opiekuńczy. Ustali on także miejsce i datę urodzenia dziecka oraz określi, jakie imiona rodziców i nazwisko rodowe matki mają być wpisane do aktu urodzenia.
  • Nadanie dziecku nazwiska męża matki, który nie jest jego ojcem – art.90: jeżeli matka małoletniego dziecka zawarła małżeństwo z mężczyzną, który nie jest ojcem dziecka, małżonkowie mogą złożyć przed kierownikiem USC oświadczenie, że dziecko będzie nosiło nazwisko męża matki. Jeżeli dziecko ukończyło 13 lat do nadania nazwiska męża matki potrzebna jest zgoda dziecka wyrażona osobiście.

red. tatawtarapatach; źródło fot. publicdomainpictures.net;