Nerwica u dzieci i nastolatków – zdarza się! cz. I – HISTERIA

Nerwica to choroba czynnościowa. Nawet dokładne zbadanie chorego może nie wykazać zmian, które ułatwiłyby diagnozę. Oznacza to, że w przypadku nerwicy z nasilonymi objawami ze sfery psychicznej, cały mózg i układ nerwowy dziecka może być zdrowy. Moczenie w nocy wcale nie oznaczać będzie choroby nerek, pęcherza, lub cewki moczowej.

Uważa się, że objawy histerii nie są stałe i uzależnione są od aktualnego stanu psychicznego dziecka. Można jednak stwierdzić u tej samej osoby podobne i powtarzające się objawy spowodowane nieprzyjemnymi przeżyciami (czynniki reaktywne).

Histeria

cel: podświadome zmierzanie do zwrócenia na siebie uwagi

W powszechnym odbieraniu słowa „histeria” istnieje przekonanie o złej woli osoby, która histeryzuje. Jest to jednak jedna z odmian nerwicy. Jej główne odczuwane przez chorego objawy to:

  • ból głowy, którego lokalizacja jest zmienna, choć najczęściej zdarza się na szczycie głowy. Chory skarżyć się może na bardzo dokuczliwy ból porównywany do gwoździa drążącego głowę. Z bólem może się wiązać w tym przypadku nawet próba dotknięcia włosów w okolicy bolącego miejsca,
  • osłabienie kończyn – chory może mieć trudności ze staniem, lub chodzeniem,
  • znieczulone okolice na skórze chorego (nieregularne obszary),
  • okolice na ciele szczególnie wrażliwe na dotyk (nieregularne obszary),
  • zaburzenia w funkcjonowaniu układu pokarmowego.

Napady histeryczne

Towarzyszą im drżenia mięśniowe, osunięcia np. na tapczan (rzadziej na podłogę), bladość, zanoszenie się płaczem. Przy napadach tych dziecko nie odnosi zazwyczaj obrażeń. Ciało dziecka często wygina się wtedy w łuk i wykonuje nieskoordynowane ruchy kończynami.

Świadomość dziecka jest w tej chwili zawężona, ale można z nim nawiązać kontakt słowny.

Mogą się zdarzyć:

  • dolegliwości mogą nasilać się w obecności osób postronnych,
  • dziecko może skarżyć się na nasilone dolegliwości sercowe,
  • podniecenie psychoruchowe,
  • stany zaliczane do psychoz (otępienie rzekome).

W jakim wieku?

W wieku dziecięcym reakcje histeryczne są bardziej dramatyczne, demonstratywne i także bardziej celowe niż w wieku dorosłym. Rozwinięty, pełny obraz histerii zwykle jednak spotyka się w wieku młodzieńczym i dorosłym.

Na histerię dziecka może mieć wpływ także histeria jednego z rodziców.

Kto jest do niej skłonny?

  • Ludzie bardziej wrażliwi na bodźce zewnętrzne.
  • Ludzie o skłonnościach do zbyt przesadnych i nieprawidłowych reakcji.

Co może powodować reakcje histeryczne?

  • Silne, nawet jednorazowe, przykre przeżycia (np. rozwód rodziców, śmierć jednego z rodziców, odkryciem prawdy o adopcji oraz o tym, że rodzice nie są „prawdziwymi” biologicznymi rodzicami ).
  • Rzeczywiste, lub domniemywane braki urody (np. u dojrzewających dziewczyn).
  • Przypadkowo podejrzane współżycie płciowe rodziców.

Czynników powodujących reakcje histeryczne może być wiele, mogą one występować odrębnie, lub łączyć się powodując takie zachowanie u dziecka.

Niekiedy wrażliwość u dziecka (wrodzona, lub „wychowana”) może prowadzić do tego, że nawet prawidłowe sytuacje życiowe staną się czynnikiem powodującym histerię.

Histeria a symulacja

Często dopatruje się między nimi związków szczególnie u dzieci. Oczywiste jest, że symulowanie choroby może przynieść dziecku określone korzyści (1. uniknięcie zajęć, których nie lubi, lub 2. zabieganie o uwagę, którą chwilowo utraciło po urodzeniu się młodszego brata/siostry). Najsłabsze, lub schorowane dziecko ma w rodzinie przywileje, ponieważ świat ludzi różni się tym od świata zwierzęcego, że słabsze osobniki są w nim szczególnie chronione.

Histeria zależy także jednak od środowiska, w którym dziecko jest wychowywane. Wiadome jest, że niektórzy rodzice są szczególnie przeczuleni na punkcie zdrowia dziecka, a w innych dzieci wychowywane są po „spartańsku”. W tych dwóch przypadkach symulowanie choroby przez dziecko może być bardziej lub mniej opłacalne.

Literatura:

  1. A. Szymusik – Diagnostyka różnicowa objawów chorobowych,
  2. Z. Falicki – Psychiatria społeczna,
  3. T. Bilikiewicz – Psychiatria kliniczna.

red. tatawtarapatach

źródło fot. publicdomainpicuters.net; Lode Van De Velde