Nerwica u dzieci i nastolatków – zdarza się! cz. III – NERWICE OCZEKIWANIA

Nerwica to choroba czynnościowa. Nawet dokładne zbadanie chorego może nie wykazać zmian, które ułatwiłyby diagnozę. Oznacza to, że w przypadku nerwicy z nasilonymi objawami ze sfery psychicznej, cały mózg i układ nerwowy dziecka może być zdrowy. Nerwice oczekiwania obejmują głównie: moczenie nocne i jąkanie. Moczenie w nocy wcale nie oznaczać będzie choroby nerek, pęcherza, lub cewki moczowej.

Moczenie nocne

Z początku często przypisywane złej woli, lub lenistwu dziecka. Często nie postrzegane jest jako objaw nerwicy. Stan dziecka karconego z tego powodu może się pogorszyć – dziecko cierpi, czuje się odsunięte (np. z niektórych wydarzeń z życia rówieśników tj. obozy, wspólne wycieczki). Karcone może przestać wierzyć w siebie. Nie odpoczywa należycie budząc się w nocy, może mieć gorsze wyniki w nauce.

Przykładowe lecznie:

We wstępnej fazie leczenia należy zalecić zmianę trybu życia i diety dziecka oraz stosowanych przez opiekunów metod wychowawczych. Nie należy poić dziecka w nocy. Ze względu na działanie moczopędne, należy unikać podawania napojów gazowanych po południu oraz owoców i jarzyn przed snem Dziecko powinno rozpoczynać noc z pustym pęcherzem. Leżenie po obiedzie przez 1 godzinę zmniejsza zmęczenie, powodujące bardzo głęboki sen w nocy. Dziecko powinno uczestniczyć w prowadzeniu zeszytu obserwacji, w którym zapisywane są noce „suche”. U niektórych dzieci poprzez wprowadzenie porannego obowiązku samodzielnego sprzątania mokrej bielizny i pościeli wzmacnia się kontrolę mikcji i ułatwia budzenie przy uczuciu przepełnionego pęcherza. Nie powinno się używać pieluch lub pieluchomajtek u dzieci po 3. rż., ponieważ osłabiają motywację dziecka do wstawania w nocy w celu oddania moczu i opóźniają rozwój kontroli nad pęcherzem.  Bardzo przydatne w ćwiczeniu świadomej kontroli nad oddawaniem moczu są alarmy dźwiękowe. Ponieważ są drogie i trudno dostępne, w naszych warunkach jako wstępne leczenie zaleca się wysadzanie dziecka na nocnik przy dźwięku budzika po 3 pierwszych godzinach snu. U całkowicie wybudzonego dziecka pożądany efekt uzyskuje się zazwyczaj po miesiącu; niecałkowite wybudzenie i wysadzanie śpiącego dziecka utrwala jedynie jego dotychczasowe nawyki. J

Jąkanie

Wielokrotne zacinanie się na określonych zgłoskach – powtórzenia dźwięków, sylab, słów, a także rzadsze przeciąganie dźwięków, zacięcia czy zmiany lub wtrącenia. W stanie nasilonych towarzyszą mu współruchy mięśni twarzy przez które normalna wypowiedź staje się niemożliwa. Może rozpocząć się ok. 4-5 roku życia, lub na początku szkoły podstawowej (np. po nieudanym, wstydliwym, stresującym występie). Badania wykazały brak uszkodzenia aparatu mowy. Dziecko może jąkać się tylko w przedszkolu, lub szkole, przy tym nie jąkać się wcale w towarzystwie domowników. Jąkanie trwające dłuższy czas, zaniedbane jest trudniejsze do wyleczenia. Wobec dziecka jąkającego się należy być wrażliwym na jego komunikaty. Ostrożnie wypowiadać słowa krytyki mając na uwadze jego pewność siebie (jąkanie często obserwuje się u dzieci leworęcznych zmuszanych do posługiwania się prawą ręką). 

Jąkanie na tle nerwicowym jest najtrudniejszym rodzajem jąkania. Jego leczenie może potrwać najdłużej. Przyczyna tkwi w lęku np. sytuacji stresowej w domu (ciągłe kłótnie rodziców, przemoc fizyczna, psychiczna, rozwód, molestowanie). Logopedzi używają gier. Zachęcają w ten sposób dziecko do mówienia, ćwicząc przy tym jego umiejętności językowe i wzmacniając płynną mowę. Są to proste zabawy, więc w rolę logopedy może wcielić się także rodzic.

Literatura i źródła:

  1. A. Szymusik – Diagnostyka różnicowa objawów chorobowych,
  2. Z. Falicki – Psychiatria społeczna,
  3. T. Bilikiewicz – Psychiatria kliniczna, 
  4. Leczenie w przypadku moczenia nocnego – mp.pl.