Niepłodność, bezpłodność, czy chwilowe „problemy” – komu i kiedy powiedzieć „nie, dziękuję”?

W dzisiejszych czasach często słychać o rezygnacji z rodzicielstwa wynikającej z decyzji obojga partnerów, lub jednego z nich. Często brak potomstwa niestety nie jest spowodowany niechęcią jego posiadania, ale problemami z płodnością. Obecnie około 15% par w wieku reprodukcyjnym w Polsce i Europie zmaga się z problemami płodności.

Trzeba pamiętać, że niepłodność jest zawsze chorobą obojga ludzi (pary) , a nie tylko jednej z nich. Coraz częściej  pokazywane są nam reklamy technik wspomaganego rozrodu (IVF) ukazujące wesołą, piękną „rodzinę jak z obrazka”, trzymającą się za ręce – dokładnie jak z reklamy płatków śniadaniowych. Jednak czy ten wyidealizowany obraz nie przysłania pewnych faktów, które każdy z nas powinien znać?

Czym jest niepłodność?

Niepłodność jest stanem niemożności zajścia w ciążę pomimo rocznego współżycia seksualnego, z przeciętną częstotliwością 3-4 stosunków tygodniowo, bez stosowania jakichkolwiek środków antykoncepcyjnych. Często niepłodność mylona jest z pojęciem bezpłodności , które oznacza niemożność zajścia w ciążę z powodu trwałego urazu bądź choroby (np. usunięcie jajnika, macicy u kobiet  bądź jadra u mężczyzn).

Przyczyny niepłodności

Przyczyn jest wiele i są bardzo zróżnicowane. Często niestety niejednoznaczne do rozpoznania. Proces rozrodu jest wszystkim dobrze znany, wiadomo bowiem jak dochodzi co ciąży, trudniej jednak odpowiedzieć na pytanie: dlaczego kobieta nie może zajść w ciążę?

Za najistotniejsze przyczyny uważa się:

  • zanieczyszczenie środowiska (nie tylko jako skażenie przemysłowe, ale również wzrost stężenia czynników działających estrogennie w otoczeniu człowieka);
  • zbyt długie odkładanie pierwszej ciąży;
  • zbyt wczesne rozpoczęcie współżycia  (związane z niedojrzałością immunologicznej i infekcjami narządów płciowych jak również nieplanowanymi ciążami i związanymi z nimi dokonywanymi aborcjami, gdzie następstwem może być właśnie niepłodność);
  • częste zmiany partnerów seksualnych ( infekcje oraz rozprzestrzenianie się chorób przenoszonych drogą płciową);
  • czynnik psychologiczny, stres ( zawodowy, społeczny ).

Leczenie niepłodności

Istnieje wiele metod leczenia niepłodności zarówno męskiej jak i żeńskiej. W artykule przedstawię jedynie namiastkę tematu, który jest niezwykle szeroką i rozległą dziedziną. Głównym kryterium podziału jest inwazyjność stosowanej metody. Powinna być ona  dostosowana do przyczyny występowania problemów z płodnością, które dokładnie należy  zbadać.

Nie zawsze jednak tak się dzieje, nie każda para starająca się o dziecko zaczyna od rozpoznania problemu. Często możemy spotkać się z lobby prywatnych firm zajmujących się technikami wspomaganego rozrodu dosłownie żerującymi  na krzywdzie i desperacji par dotkniętych problemem niemożności poczęcia upragnionego potomstwa. Proponują one stosowanie drogich terapii, które zapewnią szalenie duże prawdopodobieństwo zajścia w ciążę czasem nawet stu procentowe.

Należy pamiętać, że podstawą do podjęcia jakichkolwiek kroków powinna stać się obserwacja cyklu płodności kobiety oraz rzetelne badania diagnostyczne prowadzące do rozpoznania przyczyny problemu. Tylko na tym opiera się skuteczne leczenie niepłodności.

Niekiedy okazuje się, że problem nie leży zbyt daleko, a sytuacja nie jest dramatyczna. Wystarczy odpowiednio dobrać dzień współżycia zgodnie z okresem, w którym kobieta jest najbardziej płodna (około owulacyjny).

Metodą walki z niepłodnością jest również terapia farmakologiczna – przede wszystkim zaś ta, która wspomaga gospodarkę hormonalną kobiety.

W przypadku nieprawidłowej anatomii kobiecych narządów rozrodczych (budowa macicy, jajowodów, drożność jajowodów) stosuje się laparoskopię diagnostyczną, czyli technikę endoskopową pozwalającą obejrzeć narządy „ od środka” przez małe nacięcia w jamie brzusznej bez znacznego obciążenia organizmu oraz pozostawienia brzydkich blizn. Mikrochirurgia polega na zabiegowej korekcie nieprawidłowości jajowodowych i około jajowodowych jak również nieprawidłowości w obrębie macicy.

Zdefiniowanie płodności jak również jej leczenie budzi wiele kontrowersji. Najważniejsze jednak jest to by pamiętać i liczyć się ewentualnymi „kosztami” i konsekwencjami podejmowanych przez nas działań. W dzisiejszych czasach przecież, tak łatwo zapomnieć o prawdziwie nieocenionej wartości każdego życia ludzkiego.

Justyna Popiołek
położna