Pierwsza Komunia – Pierwsza Spowiedź cz. III

Ośmioletnie dziecko odróżnia już dobro od zła. Zrozumienie istoty grzechu jest dopełnieniem tego zrozumienia. Choć świat nie jest czarno – biały dziecko powinno być wyczulone zarówno na dobro jak i zło, tym bardziej, że jako istota obdarowana przez Stwórcę wolną wolą samo będzie dokonywać wyborów.

Umacnianie wiary – tworzenie gruntu …

Rodzice to dla dziecka wzór do naśladowania. Od nikogo innego tak jak od nas samych czerpie wzorce moralnego postępowania. Powinniśmy więc póki się da – póki dziecko chce z tych wzorców czerpać: pokazywać, wpływać, sugerować, zabraniać, rozmawiać o Bogu (jeśli jesteśmy wierzący i tego chcemy), zasadach wiary. Choć stan ten nie będzie trwał wiecznie, niewątpliwie mamy wpływ na rozwój i stworzenie gruntu pod moralność naszego dziecka. Szczytem ideału byłoby spotkanie się na wspólnej modlitwie. Nie należy się tej modlitwy przed dzieckiem wstydzić. Podobnie jak zachęcania dziecka do zadawania (nawet trudnych) pytań. Nasz autorytet nie ucierpi nawet wtedy, kiedy nie będziemy znali na nie odpowiedzi. Ucierpi natomiast znacznie, jeśli dziecko będzie się bało przyjść do nas z nurtującym je pytaniem.

Spowiedź – właściwie po co?

Tak jak dla rodzica trudnym wydarzeniem może być np. wystąpienie publiczne w pracy, rozmowa z szefem, tak dla dziecka pierwsza spowiedź stanowi nie lada wyzwanie. Chodzi tu nie tylko o samą formułę. Dziecko jeszcze nigdy nie znalazło się w takiej sytuacji.

Spowiedź podarował nam Pan Jezus, znał ludzi i wiedział, że będziemy potrzebować oczyszczenia. Dlatego po Swoim zmartwychwstaniu ustanowił ten sakrament. Święty Jan opisał ów moment w swojej Ewangelii (J 20, 21-23). Można przeczytać ten opis, a następnie o nim porozmawiać: „A Jezus znowu rzekł do nich: «Pokój wam! Jak Ojciec mnie posłał, tak Ja was posyłam». Po tych słowach tchnął na nich i powiedział im: «Weźmijcie Duch Świętego. Którym odpuścicie grzechy, są im odpuszczone, a którym zatrzymacie, są im zatrzymane».” Chrystus zostawił taką władzę apostołom tuż przed wniebowstąpieniem. Chciał, aby Ci, którzy pragną zmieniać swoje życie na lepsze, mieli taką możliwość. Mimo, iż w konfesjonale spotykamy kapłana, to grzechy wyznajemy Jezusowi.

Aby ułatwić przeżycie pierwszej spowiedzi i sprawić by zdarzenie to było dla dziecka mniej stresujące możemy w tym samym czasie także przystąpić do tego sakramentu.

Co to jest grzech?

Grzeszymy wtedy, gdy źle myślimy, mówimy, postępujemy, gdy zaniedbujemy swoje obowiązki, żyjemy wbrew temu, co nauczał Pan Jezus. Są grzechy lekkie i ciężkie. Lekkie nie odgradzają nas od Boga, możemy przystępować do Stołu Pańskiego, ponieważ sama Eucharystia je gładzi. Jednak należy wyznawać je podczas spowiedzi.

Wytłumaczyć grzech ciężki można w następujący sposób żyjemy na własnych warunkach, nie liczmy się z Bogiem. Tak można opisać skierowanie się do świata. Gdy jednak odkrywamy swój błąd, dostrzegamy popełniony grzech, to staramy się za wszelką cenę od niego odwrócić. Walczymy z nim i usiłujemy pokonać go swoimi metodami. Liczymy wyłącznie na własne siły, automatycznie popadając w kolejny grzech, którym jest pycha. A chodzi o to, aby nie tylko odwrócić się od grzechu, lecz jednocześnie zwrócić się do Boga. W tym właśnie jest ratunek.

Czy Pan Jezus będzie się gniewał?

Kiedy wytłumaczymy dziecku co to jest grzech, a nasze tłumaczenie spotka się z jego zrozumieniem, dziecko może reagować emocjonalnie: płakać, krzyczeć, bać się. Dziecko może poddać się lękowi dlatego ważne jest byśmy jako dorośli przybyli wtedy z pomocą. Opowiedzmy jak reagujemy w takich sytuacjach, jak sobie z tym radzimy, każdemu zdarza się grzeszyć ważne jest to w jaki sposób wyciągamy z tego wnioski, jak zachowujemy się przed Bogiem. W przygotowaniu do pierwszej spowiedzi ważne jest to by także w życiu codziennym dziecko spotykało się z pełnym i bezwarunkowym przebaczeniem. Tylko w ten sposób nauczymy je przyjmować przebaczenie i samemu przebaczać. W sakramencie pojednania bowiem doznajemy wielkiego bożego miłosierdzia.

Zatem nadszedł moment na rachunek sumienia. Jest to czas, kiedy zastanawiamy się nad swoim życiem, sumieniem. Nie jest to łatwe dla dorosłych, a co dopiero dla tych, którzy zmagają się z nim po raz pierwszy. Rozpocznijmy od prześledzenia relacji dziecka z Bogiem, po czym spójrzmy na kontakty z innymi osobami – najpierw w rodzinie, potem w szkole, wśród kolegów.

Rachunek sumienia dla dzieci

Modlitwa do Ducha Świętego

Przyjdź Duchu Święty. Oświeć mój rozum, bym poznał moje grzechy. Wzbudź w moim sercu żal i spraw, bym szczerze dążył do poprawy.

Modlitwa przed spowiedzią

Panie Jezu, chcę Ci wyznać z całą szczerością wszystkie moje grzechy. Dlatego proszę Cię, daj mi Twego Ducha, aby oświecił moje serce i rozum, bym przypomniał sobie wszystko zło, jakiego się dopuściłem od ostatniej spowiedzi świętej w moich słowach, myślach, uczynkach i zaniedbaniach. Amen.

RACHUNEK SUMIENIA I
według Bożych przykazań

  • Czy z powodu lenistwa nie modliłem (- am) się rano i wieczorem?
  • Czy podczas modlitwy starałem (-am) się być skupiony (-a), czy umyślnie rozmyślałem (-am) o innych sprawach?
  • Czy zaniedbywałem (-am) naukę religii?
  • Czy wymawiałem (-am)  imiona święte w żartach lub w złości?
  • Czy mówiłem (-am) przekleństwa?
  • Czy przysięgałem (-am) niepotrzebnie lub fałszywie np. nie mając zamiaru wykonać przyrzeczenia?
  • Czy w dniu świętym opuściłem (-am) z lenistwa Mszę świętą?
  • Czy spóźniłem (-am) się na Mszę świętą?
  • Czy w kościele zachowywałem (-am) się źle?
  • Czy pracowałem (-am) w dniu świątecznym?
  • Czy byłem (-am) nieposłuszny (-a) rodzicom lub nauczycielom?
  • Czy zasmucałem (-am) ich lub źle im życzyłem (-am)?
  • Czy naśmiewałem (-am) się z ludzi starszych lub chorych i ułomnych?
  • Czy biłem (-am) kogoś?
  • Czy przezywałem (-am) innych?
  • Czy źle komuś życzyłem (-am)?
  • Czy namawiałem (-am) koleżanki, lub kolegów do grzechu?
  • Czy dręczyłem (-am) zwierzęta?
  • Czy myślałem (-am) chętnie o sprawach nieczystych?
  • Czy przysłuchiwałem (-am) się brzydkiej mowie?
  • Czy patrzyłem (-am) na nieskromne rzeczy?
  • Czy mówiłem (-am) lub myślałem (-am) nieskromnie?
  • Czy robiłem (-am) coś bezwstydnego sam…, z kimś?
  • Czy pragnąłem (-am) coś nieskromnego widzieć…, słyszeć…, czynić?
  • Czy kradłem (-am): komu i co?
  • Czy zatrzymałem (-am) umyślnie rzeczy pożyczone lub znalezione?
  • Czy psułem(-am) rzeczy cudze?
  • Czy oszukiwałem (-am): kogo i w czym?
  • Czy chciałem (-am) kraść: komu i co?
  • Czy kłamałem (-am)?
  • Czy oczerniałem bliźniego (-am)?
  • Czy obmawiałem (-am)?
  • Czy posądzałem (-am) kogoś o zrobienie czegoś?

RACHUNEK SUMIENIA II

  • Czy ty kochasz Boga ponad wszystko?
  • Czy pamiętasz, że w Chrzcie świętym stałeś się dzieckiem Boga?
  • Czy wierzysz w to, że Bóg tak cię kocha, jak najlepszy Ojciec?
  • Czy dziękujesz Bogu za wszelkie dobro?
  • Czy modlisz się codziennie rano i wieczorem?
  • Czy myślisz o Bogu na modlitwie?
  • Czy w niedziele i święta chętnie idziesz do kościoła na Mszę świętą?
  • Jak uczestniczysz we Mszy świętej?
  • Jak często przyjmujesz Pana Jezusa w Komunii świętej?
  • Jak wygląda twoje przygotowanie i dziękczynienie po Komunii świętej?
  • Czy imię Boże i Świętych wypowiadasz z szacunkiem?
  • Czy zawsze chodzisz na religię? Jak w niej uczestniczysz? Jak prowadzisz zeszyt?
  • Czy nie wstydzisz się swojej wiary? Czy potrafisz jej bronić?
  • Jak zachowujesz się w niepowodzeniach i cierpieniu? Czy ufasz wtedy Bogu? Czy masz mu za złe, że spotyka cię coś złego?
  • Czy wiesz, że nie żyjesz sam i tylko dla siebie?
  • Czy dziękujesz Bogu za rodziców, rodzinę, wychowawców i kolegów?
  • Czy starasz się zawsze być dla nich dobry?
  • Czy umiesz rodzicom powiedzieć i pokazać to, że ich kochasz?
  • Czy dziękujesz im za ich dobroć?
  • Czy codziennie modlisz się za nich?
  • Czy starasz się o to, by swoim zachowaniem nie sprawiać im przykrości i kłopotów?
  • Czy przy różnych okazjach robisz im jakąś miłą niespodziankę?
  • Czy pozwalasz im odpoczywać po pracy?
  • Czy pomagasz im chętnie?
  • Czy zawsze dobrze o nich mówisz?
  • Czy umiesz być dobry dla rodzeństwa, krewnych? Czy żyjesz z nimi w zgodzie?
  • Czy jesteś Bogu wdzięczny za nich? Czy modlisz się za nich?
  • Czy szanujesz swoich wychowawców, nauczycieli, starszych?
  • Czy umiesz być wdzięczny za dobro, jakie przez nich otrzymujesz?
  • Czy jesteś gotów im pomóc?
  • Czy się z nich nie wyśmiewasz i nie obrażasz ich?
  • Czy jesteś koleżeński?
  • Czy bijesz, przezywasz i dokuczasz kolegom?
  • Czy nie namawiałeś kogoś do grzechu?
  • Czy komuś czegoś nie ukradłeś?
  • Czy oddałeś rzeczy pożyczone lub znalezione?
  • Czy zawsze mówisz prawdę?
  • Czy dotrzymujesz obietnic?
  • Czy stajesz w obronie słabszych?
  • Czy modlisz się za swoją Ojczyznę?
  • Czy umiesz przyznać się do winy?
  • Wobec siebieCzy dbasz o swoje zdrowie?
  • Czy jesz wystarczająco?
  • Czy ze względu na zdrowie uprawiasz sport?
  • Czy umiesz się zachować na drodze i przy przechodzeniu przez jezdnię?
  • Czy nie szkodzisz sobie na zdrowiu poprzez palenie papierosów czy picie alkoholu?
  • Czy złe i nieczyste myśli starasz się zaraz od siebie odrzucić?
  • Czy oglądasz filmy niedozwolone np. te, których zabronili ci oglądać rodzice?
  • Czy czytasz dobre książki?
  • Czy nauka jest dla ciebie ważniejsza niż zabawa?
  • Czy umiesz pokonać swoje lenistwo?
  • Czy często szukasz wymówek, żeby czegoś nie zrobić?
  • Czy jesteś uparty?
  • Czy łatwo wpadasz w gniew?
  • Czy potrafisz z czegoś zrezygnować, umartwić się?
  • Czy szanujesz rośliny i zwierzęta?
  • Czy starasz się być coraz lepszym człowiekiem?
  • Jak starasz się poprawić ze swoich grzechów i wad?

Żal za grzechy

Żałuję, Panie Jezu, że obraziłem Cię moimi grzechami. Chcę Ci powiedzieć, że Cię kocham i chcę być zawsze z Tobą. Ach, żałuję za me złości jedynie dla Twej miłości, Boże, bądź miłościw mnie grzesznemu, do poprawy dążącemu.

Panie Jezu, przyjmij mój szczery żal za te winy, które przypomniałem sobie w rachunku sumienia i za te, których już nie pamiętam. Chcę naprawdę odrzucić od siebie to wszystko, co nie pozwala mi całym sercem kochać Ciebie i ludzi, moich braci.

„Zmiłuj się nade mną Boże, w łaskawości swojej; odwróć oblicze swe od moich grzechów i wymaż wszystkie moje przewinienia; stwórz, Boże, we mnie serce czyste i odnów we mnie moc ducha”. (Ps 51, 1. 11n.)

Postanowienie poprawy

Panie Boże, który odnowiłeś nas na podobieństwo swojego Syna, spraw, abyśmy doznawszy miłosierdzia, świadczyli wśród świata o Twojej miłości. Przez Chrystusa, Pana naszego.

Przyrzekam, mój Jezu, że uczynię wszystko, bym Cię nie zasmucał grzechami. Duchu Święty dopomóż mi, bym zachował czystą duszę i unikał grzechu.

Przebieg spowiedzi

  1. Klękamy przy konfesjonale.
  2. Żegamy się (wykonujemy na piersi znak krzyża):  W imię Ojca i Syna, i Ducha Świętego. Amen. 
  3. Witamy księdza słowami: Niech będzie pochwalony Jezus Chrystus.
  4. Ksiądz odpowie: Na wieki wieków. Amen.
  5. Ksiądz może wtedy zachęcić słowami: Duch Święty niech cię oświeci, abyś wyznał z ufnością swoje grzechy i poznał miłosierdzie Boże. /  Bóg niech będzie w twoim sercu, abyś skruszony w duchu wyznał swoje grzechy.
  6. Na te słowa odpowiadamy: Amen.
  7. Można powiedzieć księdzu (jeśli ksiądz nie spowiada grupy dzieci pierwszokomunijnych): Jestem uczniem / uczennicą klasy drugiej / trzeciej. Do spowiedzi przystępuję pierwszy raz.Do spowiedzi jeszcze nie przystępowałem.
  8. Następnie mówimy: Obraziłem / -am  Boga następującymi grzechami.
  9. Wymieniamy grzechy, które przypomniałeś / -aś sobie podczas rachunku sumienia.
  10. Po wyznaniu swoich win dziecko mówi: Więcej grzechów nie pamiętam, za wszystkie grzechy serdecznie żałuję i chcę się szczerze poprawić. Proszę o pokutę i rozgrzeszenie. / Więcej grzechów już nie pamiętam, serdecznie za nie żałuję, obiecuję poprawę i proszę cię ojcze, o rozgrzeszenie.
  11. Kapłan udziela pouczenia i powie jaką pokutę odmówić, lub uczynić.Należy ją zapamiętać.
  12. Ksiądz zachęca do żalu za grzechy:  Żałuj raz jeszcze za wszystkie swoje grzechy.
  13. Dziecko może teraz jeszcze raz przemyśleć swoje grzechy i tego jak się teraz czuje żałując za nie. Dziecko modli się po cichu:  Boże, bądź miłościw mnie, grzesznemu!
  14. Kapłan udziela rozgrzeszenia: Bóg, Ojciec miłosiedzia, który pojednał świat ze sobą przez śmierć i zmartwychwstanie swojego Syna i zesłał Ducha Świętego na odpuszczenie grzechów, niech ci udzieli przebaczenia i pokoju przez posługę Kościoła. I ja odpuszczam tobie grzechy w imię Ojca i Syna, i Ducha Świętego.
  15. Dziecko odpowiada: Amen.
  16. Na zakończenie spowiedzi ksiądz może powiedzieć jeszcze: Wysławiajmy Pana, bo jest dobry.
  17. Dziecko odpowiada: Bo Jego miłosierdzie trwa na wieki.
  18. Następnie ksiądz zakończy spowiedź: Pan odpuścił tobie grzechy. Idź w pokoju.
  19. Dziecko może odpowiedzieć: Bóg zapłać.

Dziecko nie musi martwić się jeśli nieumyślnie zapomni wyznać jakiegoś grzechu. Kapłan często pomaga dzieciom podczas pierwszej spowiedzi. Jeśli dziecko zapomni wyznać jakiegoś grzechu może powiedzieć o nich przy następnej spowiedzi. Wytłumacz dziecku, że Bóg dobrze wie, że chciało się przyznać.

red. tatawtarapatach / źródło fot.: dgp

Literatura i źródła:

  • fragmenty książki Ewy Rozkrut (“Jak dobrze przygotować dziecko do Pierwszej Komunii Świętej”) cytowanej w artykule pochodzą ze strony mateusz.pl