Pogrzeb – czy dziecko powinno uczestniczyć w tej uroczystości?

Pogrzeb jest bardzo ważnym wydarzeniem rodzinnym. Pogrążeni w żałobie żegnamy zmarłego. Trudno zebrać myśli, podjąć odpowiednie działania. Ciężko wziąć się w garść, a tu jeszcze pod nogami plącze się zdezorientowany szkrab, co stanowi kolejny problem.

Niełatwo jest podjąć decyzję o uczestnictwie dziecka w pogrzebie. Będąc rodzicami staramy się uchronić swoje pociechy przez złem i niesprawiedliwością świata. Chcemy, żeby jak najdłużej patrzyło przez różowe okulary. Jednak życie rządzi się własnymi prawami. Jedyne co możemy zrobić, to zapewnić mu jak najlepszy komfort psychiczny podczas przeżywania smutnych chwil.

Wiek dziecka

Jeśli jesteśmy rodzicami niemowlaków i bardzo małych dzieci, nie ma potrzeby zabierania ich na pogrzeb. W przypadku starszych, wskazane jest przeprowadzenie z nimi rozmowy, w celu sprawdzenia, czy są w stanie uczestniczyć w takim wydarzeniu. Jeżeli mamy dziecko w wieku szkolnym warto, żeby pożegnało odchodzącą osobę. Nastolatka trzeba zachęcić do uczestnictwa, jeśli ma opory. Należy jednak pozwolić mu na podjęcie samodzielnej decyzji w tej kwestii. Jeżeli postanowi nie iść na pogrzeb, nie trzeba zmuszać go do tego, lecz spokojnie porozmawiać i spróbować dociec powodu tej decyzji. Warto wspomnieć, że uczestnictwo w ceremonii jest wyrazem szacunku i żalu po stracie bliskiej osoby.

Nie namawiajmy jednak do podejścia do trumny, jeśli jest ona otwarta. O tym, niezależnie od wieku, należy zadecydować samodzielnie.

Czyj to pogrzeb?

Podstawowe znaczenie ma to, czyj jest to pogrzeb. Jeśli osobą, którą żegnamy jest koleżanka naszej mamy, lub kuzynka, która mieszka na drugim końcu kraju, nie ma sensu ciągnąc tam dziecka. Inaczej wygląda sytuacja, kiedy umiera babcia, wujek czy inna bliska osoba.

W jaki sposób możemy ułatwić dziecku przeżycie tego smutnego dnia?

Przed pogrzebem należy w jak najprostszy sposób opowiedzieć dziecku o przebiegu całej ceremonii – zobrazować to, jak będzie wyglądała msza, co będzie po kolei działo się w domu, kaplicy, na cmentarzu i stypie. Poinformujmy dziecko, że wszyscy, których zna będą smutni i mogą płakać. Wprowadzi to je w poczucie bezpieczeństwa. Najpewniej będzie czuć się zagubione w tak przygnębiającej atmosferze, a brak świadomości tego, co wydarzy się za chwilę, może wzbudzić w nim lęk.

Rozmawiając z dzieckiem na temat śmierci, należy je przytulać. Nie wzbraniajmy się przed łzami. Pokazujemy w ten sposób maluchom, że żal to znak miłości oraz przywiązania. Może się zdarzyć, że zacznie boleć je brzuszek, co jest zwykłą reakcją na nieuświadomione emocje, w tym napięcie i lęk.

Dobrym sposobem jest zaangażowanie dziecka w działania na rzecz zmarłego. Jeśli umarł ktoś bliski np. babcia, można zachęcić dziecko, żeby narysowało dla niej pożegnalną laurkę, która razem z kwiatami położycie na grobie. Nastolatek może wybrać piosenkę, która zostanie zagrana na końcu ceremonii.

Jeśli organizacja pogrzebu spoczywa na Was – rodzicach, a zmarła osoba to ktoś naprawdę bliski możecie mieć obawy przed tym, czy pogodzicie w tym dniu obowiązki pogrzebowe z należytą opieką nad dzieckiem. Poproście kogoś o wsparcie i opiekę nad dzieckiem w czasie tego dnia. Wybierzmy osobę, która będzie w stanie poświecić mu całą swoją uwagę. Może być to znajoma czy zaprzyjaźniona sąsiadka, którą nasz maluch dobrze zna i lubi. Będzie ona dla niego wsparciem – przypilnuje, przytuli, potrzyma za rękę, wytłumaczy, odpowie na różne pytania. W tym bolesnym dla nas dniu, to właśnie ona będzie mieć głowę na karku, a my nie będziemy mieć kolejnych zmartwień.

Pamiętajmy również o odpowiednim stroju dla dziecka. Kilkulatek nie jest zobowiązany do noszenia czerni. Należy natomiast pamiętać o schludnym, eleganckim, skromnym ubraniu. Popielaty sweterek i biała bluzeczka lepiej pasuje na taką okazję, niż czerwona koszulka z napisami.

Ostateczna decyzja należy do Ciebie i Mamy. To właśnie wy najlepiej znacie swoje dziecko. Tylko Wy wiecie, jak reaguje w stresujących sytuacjach, jakie ma lęki i obawy. Jeżeli czujecie, że maluch zdecydowanie nie jest jeszcze gotowy na uczestnictwo w ceremonii pogrzebu, nie róbcie nic na siłę.

Marika Żyrek

psycholog