Preteksty do mądrych rozmów z przedszolakiem

Każdy Rodzic przedszkolaka wie, jak uciążliwe potrafią być ciągle zadawane pytania. Kiedy jednak uświadomimy sobie, jakie znaczenie mają te pytania, a wraz z nimi udzielane przez nas odpowiedzi, na rozwój umysłowy dziecka, możemy nagle zmartwić się i zastanowić: czy nie rozmawiam z dzieckiem zbyt mało?

Mając nadzieję, że nie ma wśród czytelników tego artykułu osób, które cieszą się z tej "trwającej ciszy" między Rodzicem a dzieckiem i zwolenników świętego spokoju, przedstawiamy Wam kilka "pretekstów" do mądrych rozmów z Maluchem.

Baśń stara jak świat …

W dawniejszych czasach czytanie dzieciom było czymś naturalnym. Codzienność nie obfitowała przecież w inne rozrywki. Niestety teraz krzykliwe bajki często wypierają z codziennego wychowania kulturę czytania i oglądania książek wraz z dorosłym – Rodzicem, lub jednym z Dziadków.

Dzięki akcjom takim jak: Cała Polska czyta dzieciom, lub Czytaj dzieciom, bo warto, "zmusza" się chociaż tę niewielką część zabieganej widowni do przystanięcia i uświadomienia sobie: czytanie jest ważne.

Ale właściwie dlaczego?  Jak czytać książkę z dzieckiem? Dziecko nie słucha? Odchodzi, interesuje się czymś innym?

To dla nas najczęstsze usprawiedliwienie. "Przecież widzisz, że nie słucha, nie interesuje go to, nie będę go zmuszać do czegoś, co go nie interesuje" – to najczęstsze wymówki Rodziców, którzy tak naprawdę sami nie  mieli okazji zbliżyć się w swoim dzieciństwie do tej super przygody jaką jest czytanie książek.

Magia pięknych obrazków

Przez "kontrolowane" oglądanie obrazków z osobą dorosłą dziecko uczy się dostrzegać szczegóły. Dorosły powinien wskazać najpierw główny element obrazka, później kierując uwagę dziecka także na drobne, poboczne szczegóły. Dzięki wspólnemu oglądaniu obrazków dziecko uczy się przez dłuższy czas skupiać uwagę na tym co ważne, uczy się selekcji dostrzeżonych przez Rodzica i siebie elementów, obejmuje całość i rozumie jej sens poprzez powiązanie obrazka i jego szczegółów np. z opowiedzianą wcześniej historyjką, przeczytaną bajką.

Jak to zrobić?

  1. Wybierz porę dnia najodpowiedniejszą dla Twojego dziecka.
  2. Wyłącz radio, telewizor.
  3. Zaproponuj dziecku: Chcesz, przeczytam Ci bajkę. Usiądź bliziutko.
  4. Dziecko może się do Ciebie przytulić.
  5. Gdy na jakiejś stronie pojawi się ilustracja zatrzymaj się, przerwij czytanie i skieruj uwagę dziecka na obrazek.
  6. Wykonaj przy tym gest (nie licz na to, że dziecko nie zauważy obrazka i nie przerzucaj szybko kartki) i zachęć dziecko: "spójrz".
  7. Najpierw wskaż dziecku główny plan obrazka, później skieruj jego uwagę na jego obrzeża.
  8. Pozwól dziecku w chwili ciszy pomyśleć nad tym co widzi.
  9. Zapytaj: Widzisz? i wskaż dziecku element.
  10. Przesuwaj palec swój, lub dziecka po poszczególnych, pobocznych elementach obrazka tak, by objęło spojrzeniem całość.
  11. Na koniec pozwól dziecku zadać pytania tj. zostało to przedstawione w : Jak odpowiadać na lawinę pytań przedszkolaka? oraz Dlaczego przedszkolak zadaje pytania, a dorosły powinien na nie odpowiadać?

Poczuj się wobec swojego dziecka jak przewodnik: wiesz więcej, umiesz czytać, więcej dostrzegasz. Nie zniechęcaj się jeśli dziecko będzie odchodzić. Próbuj dalej, aż w końcu uda Wam się doczytać bajkę do końca i obejrzeć ciekawe obrazki. Jeśli nauczycie się wspólnie tej pożytecznej zabawy wyznaczcie sobie miejsce i pory, w których będziecie wspólnie czytać, oglądać obrazki i rozmawiać.

Literatura:

  1. S. Szuman – Rozwój pytań dziecka.Badania nad rozwojem umysłowości dziecka na tle jego pytań. (w:) Dzieła wybrane. Studia nad rozwojem psychicznym dziecka, wybór i opracowanie,
  2. S. Szuman – Psychologia wychowawcza wieku dziecięcego,
  3. J. Piaget – Mowa i myślenie dziecka, 
  4. E. Gruszczyk – Kolczyńska i E. Zielińska – Wspomaganie dzieci w rozwoju do skupiania uwagi i zapamiętywania. Uwarunkowania psychologiczne i pedagogiczne, programy i metodyka.
red. tatawtarapatach / fot. źródło: publicdomainpictures.net; George Hodan