Rozwój fizyczny dziecka w pierwszym miesiącu życia

Dziecko zaraz po narodzinach właściwie nie posiada żadnych umiejętności. Jedzenie czy chwytanie nie są typowymi umiejętnościami ponieważ wykonywane są dzięki odruchom, których Maluch nie potrafi kontrolować i świadomie  inicjować. Układ nerwowy jest jeszcze zbyt słabo rozwinięty, aby pozwolić dziecku na wykonanie zamierzonych czynności  czy też przeciwstawić się sile grawitacji.

powrót do serii: 12 „pierwszych chwil”

Leżenie na plecach

  1. Asymetryczne ułożenie główki – dziecko nie potrafi utrzymać główki w linii środkowej ciała. Dosyć bezwładnie przekłada ją z jednej strony na drugą (zawsze jest zwrócona w jedna stronę).
  2. Rączki są zaciśnięte w pięść, kciuk schowany w piąstkę – nie potrafi otworzyć dłoni ze względu na bardzo silny odruch chwytny. Przez to nie potrafi chwytać zabawek. Ramiona są ustawione dosyć wysoko przez co nie widać szyi.
  3. Nie nawiązuje kontaktu wzrokowego – nie potrafi skupić wzroku na osobach ani przedmiotach. Wzrok nie jest jeszcze dobrze rozwinięty. 
  4. Nogi są ugięte we wszystkich stawach, wykonują  bardzo chaotyczne ruchy.
  5. Zarówno rączki jak i nóżki spoczywają na podłożu (tzw. „pozycja żabki”) – dzieje się tak, ponieważ dziecko nie potrafi jeszcze działać przeciwko sile grawitacji i unieść ich do góry.

Leżenie na brzuchu

  1. Pozycja całkowicie zgięciowa – pozycja dziecka przypomina pozycję przyjmowaną w łonie matki. Rączki zgięte, schowane pod klatką piersiową. Nóżki również ugięte i schowane pod brzuszkiem.
  2. Asymetryczne ułożenie główki  Główka podobnie jak w leżeniu na plecach, spoczywa raz na jednej raz na drugiej stronie – na policzku. W tym okresie niektórzy rodzice boją się kłaść dziecko na brzuchu obawiając się że może mieć problem z oddychaniem ponieważ nie potrafi unieść główki. Jeśli tylko dziecko potrafi przekładać główkę z boku na bok to nie ma się czego bać. 

Od pierwszych tygodni powinno się kłaść dziecko na brzuchu, ponieważ w tej pozycji najwcześniej zaczyna unosić główkę – jest to łatwiejsze niż w leżeniu tyłem lub na boku. Jeśli nie będziemy kłaść dziecka na brzuchu to nie zacznie ono unosić głowy, co znacznie opóźni lub uniemożliwi podpieranie się na przedramionach i dłoniach, a co za ty idzie nie opanuje również czworaków.

Pozycja ta sprzyja również prostowaniu się kręgosłupa (który w 1 miesiącu jest zgiety w literkę C) i jednocześnie kształtowaniu się krzywizn kręgosłupa ważnych w późniejszym życiu.

Ponadto dziecko ma bardzo plastyczną czaszkę. Ciągłe leżenie na plecach powoduje spłaszczenie  jej w okolicy potylicy. Leżenie na brzuchu zapobiega powstaniu takiej deformacji. Oczywiście niewielkie spłaszczenie jest normą u każdego niemowlaka w tym okresie, które dzięki temu że będzie leżeć na brzuchu powinno w ciągu pierwszych miesięcy się wyrównać.

Jak wspomóc rozwój w pierwszym miesiącu życia?

  • układać dziecko na plecach oraz na brzuszku.
  • układać dziecko na lewym oraz na prawym boku.
  • co jakiś czas zmieniać ułożenie dziecka w łóżeczku (zamieniać główkę z nóżkami) – zapobiega to powstawaniu asymetrii ułożeniowych,
  • podchodzić do dziecka z różnych stron – zapobiega to powstawaniu asymetrii ułożeniowych.
  • stosować elementy prawidłowej pielęgnacji (podnoszenie, noszenie, ubieranie, rozbieranie, przewijanie).

Marta Milczarek

mgr fizjoterapii

baner marta milczarek