Skaza białkowa u dzieci

Skaza białkowa to rodzaj alergii na białko, zazwyczaj takie, które występuje w mleku krowim i jego przetworach. Najczęściej spotykana jest u niemowląt i dzieci do 2 roku życia.  Najbardziej narażone są wcześniaki oraz dzieci obciążone genetycznie alergią ze strony rodziców.

Objawy skazy białkowej:

  • nienaturalnie rumiane i błyszczące policzki,
  • na buzi, rączkach i nóżkach pojawiają się zaczerwienienia, krostki,
  • skóra jest bardziej wysuszona i mocno się łuszczy,
  • bóle brzuszka po jedzeniu,
  • słabe przybieranie na wadze,
  • rozdrażnienie i częste płacze dziecka,
  • w kale można zaobserwować krew.

Dieta w ciąży, jako profilaktyka

Jeśli jedno z rodziców miało wcześniej, bądź nadal występuje u niego skaza białkowa, dziecko jest obciążone alergią w 60%. Dlatego już podczas ciąży warto robić wszystko, by uchronić dziecko przed alergią i aby jej ryzyko było jak najmniejsze. Pierwszą zasadą jest umiar w spożywaniu posiłków, dlatego należy jeść małe a częste posiłki i nie przejadać się produktami powszechnie uważanymi za alergizujące. Do głównych produktów alergizujących należą białka:

  • mleka
  • jaj
  • orzeszków ziemnych (arachidowych)
  • ryb
  • skorupiaków
  • soi
  • zbóż

Alergeny te mogą przenikać przez łożysko powodując, zwiększenie ryzyka alergii u dziecka i po urodzeniu dziecko może być bardziej wrażliwe na te produkty. Nie oznacza to jednak, żeby całkowicie wyeliminować te produkty, lecz spożywać je z umiarem. Dodatkowo w okresie płodowym dziecko jest narażone na alergeny wziewne, z którymi matka ma kontakt. Należy jednak starać się by dieta eliminacyjna kobiety w ciąży była bezpieczna, zarówno dla matki jak i dziecka, dlatego najlepiej jest przeprowadzać ją pod okiem specjalisty.

Karmienie piersią a skaza białkowa

Zdarza się, że nawet niemowląt karmionych piersią nie uda nam się uchronić przed skazą białkową. Co prawda karmienie piersią w dużym stopniu obniża występowanie alergii u dziecka, ale nie wyeliminuje wszystkich substancji alergizujących. Dlatego matka karmiąca piersią powinna zwrócić szczególną uwagę na swoją dietę i obserwować jak dziecko reaguje na spożywane przez nią produkty. Jeśli lekarz stwierdzi u dziecka skazę białkową, należy wykluczyć ze swojej diety wszystkie pokarmy zawierające uczulające białka. W pierwszej kolejności zaleca się odstawienie mleka i produktów mlecznych oraz produktów zawierających mleko, takich jak masło, majonez czy różne ciasta, przetworzone płatki śniadaniowe, sosy sałatkowe i inne.

Karmiąca mama powinna jednak wtedy zwrócić szczególną uwagę na zawartość wapnia w swojej diecie, gdyż wyeliminowane produkty należą do źródeł zawierających ten właśnie składnik, który  między innymi wspomaga wzrost kości oraz chroni przed osteoporozą w późniejszym wieku. Dlatego ważne jest by wprowadzić więcej produktów zawierających wapń, takich jak zielone warzywa (sałata, brokuły, kapusta), czy także ryby tłuste zawierające dodatkowo witaminę D. W niektórych przypadkach nie obejdzie się bez suplementacji, ale należy przyjmować suplementy tylko i wyłącznie pod opieką specjalisty.

Skaza białkowa a karmienie mlekiem modyfikowanym

Gdy dziecko nie jest karmione piersią należy uważać na mieszanki mlek. Powinno się wybierać mleka humanizowane dla niemowląt ze skłonnością do alergii z oznaczeniem HA , bądź mieszanki mleka sojowego. Na rynku można kupić wiele mieszanek mleka modyfikowanego:

  • Bebilon Pepti
  • Nutramigen
  • Isomil
  • Enfamil ProoSoobe
  • Nan HA
  • Bebiko Ha

Dieta dziecka ze skazą białkową

Wprowadzając do jadłospisu dziecka pokarmy dodatkowe należy to robić jeszcze ostrożniej niż u dziecka, które nie posiada żadnej alergii. Ze względu na to, iż wiele produktów posiada choćby śladowe ilości produktów uczulających, lekarze zalecają jak najdłuższe karmienie piersią, lub podawanie specjalnego mleka modyfikowanego. Mając dziecko ze skazą białkową rodzice powinni uważnie czytać etykiety i składy produktów. Dlatego rozszerzanie diety trwa o wiele dłużej niż u dziecka zdrowego. Powinno zacząć się od małej łyżeczki, a kolejne produkty wprowadzać bardzo ostrożnie w odstępie kilku dni. W dzieci dziecka posiadającego skazę białkową powinno wyeliminować się wszystkie produkty, które uczulają, jak również te, które mogą powodować reakcję krzyżową, np.:  mięso wołowe, owoce cytrusowe, czekolada lub kakao.

Pielęgnacja dziecka ze skazą białkową

  • do kąpieli stosuj emolienty,
  • nacieraj ciałko dziecka specjalnymi kremami natłuszczającymi do skóry atopowej,
  • specyfików ze sterydami lub antybiotykami używaj tylko w porozumieniu z lekarzem!
  • ubieraj dziecko w przewiewne, bawełniane ubrania wyprane w proszku dla niemowląt i dwukrotnie wypłukane,
  •  jeśli skaza białkowa wywołuje bóle brzuszka – stosuj metody pomocne przy kolce.

Jeśli u dziecka zostanie stwierdzona skaza białkowa, nie da się jej wyleczyć, trzeba natomiast łagodzić jej objawy, bowiem najgroźniejszą reakcją na alergen jest wstrząs anafilaktyczny, który może doprowadzić do śmierci!

Najczęściej dolegliwości ustępują same około 4 roku życia i od tego czasu, jeśli lekarz pozwoli, można zacząć wprowadzać do jadłospisu dziecka produkty mleczne.

red. MG