Świadczenia rodzinne- część III: Jednorazowa zapomoga z tytułu urodzenia się dziecka

Kolejnym świadczeniem rodzinnym, które omówimy, jest jednorazowa zapomoga z tytułu urodzenia się żywego dziecka w wysokości 1000 zł na jedno dziecko. Została ona uregulowana w rozdziale 2a Ustawy z dnia 23 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych. Popularne „becikowe”, bo to właśnie o nim mowa, jest zagadnieniem, któremu warto przyjrzeć się bliżej. Tym bardziej, że od 1 stycznia 2013 r. zaszły pewne zmiany w przyznawaniu tej zapomogi.

Komu przysługuje becikowe

Osobami uprawnionymi do otrzymania jednorazowej zapomogi z tytułu urodzenia się dziecka są przede wszystkim jego matka lub ojciec. Ustawodawca przyznaje to prawo również opiekunom prawnym lub faktycznym dziecka. Zapomoga przysługuje, jeżeli matka dziecka pozostawała pod opieką lekarską nie później niż od 10 tygodnia ciąży aż do porodu (nie stosuje się tego wymogu, gdy wnioskodawcą jest opiekun faktyczny bądź prawny lub osoba przysposabiająca dziecko). Fakt pozostawania pod opieką medyczną powinien być udokumentowany odpowiednim zaświadczeniem lekarskim bądź zaświadczeniem wystawionym przez położną. Warto dodać, że w przeciwieństwie do poprzednio omawianych świadczeń rodzinnych, aktualnie zapomoga ta nie wchodzi w zakres koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego. Oznacza to, że na właściwość organu uprawnionego do przyznanie becikowego nie ma wpływu fakt wykonywania pracy za granicą przez jednego z rodziców.

Ważne zmiany
Do 1 stycznia 2013 r. jednorazowa zapomoga z tytułu urodzenia się dziecka przysługiwała niezależnie od dochodu danej rodziny. Ustawą z dnia 12 października 2012 r. zmieniającą Ustawę o świadczeniach, wprowadzono jednak kryterium dochodowe, od którego spełnienia jest uzależnione uprawnienie do otrzymania „becikowego”. Od tego roku, aby móc otrzymać tę zapomogę, dochód na jednego członka rodziny nie może przekroczyć 1922 zł netto (kwota ta będzie weryfikowana co trzy lata). Dochód ten oblicza się w oparciu o te same zasady ustawowe, jakie obowiązują w przypadku ustalania dochodu przy innych świadczeniach rodzinnych. Do dzieci urodzonych przed 1 stycznia 2013 r. mają w dalszym ciągu zastosowanie dotychczasowe przepisy, a tym samym kryterium dochodowe nie jest brane pod uwagę.

Informacje praktyczne

Wniosek o przyznanie jednorazowej zapomogi z tytułu urodzenia się dziecka należy złożyć we właściwym urzędzie gminy bądź Ośrodku Pomocy Społecznej w terminie 12 miesięcy od dnia urodzenia się żywego dziecka (a w przypadku składania wniosku przez opiekuna faktycznego lub prawnego- 12 miesięcy od dnia objęcia dziecka przysposobieniem bądź opieką, ale nie później, niż do ukończenia przez nie 18 roku życia). Pamiętajmy, aby nie przekroczyć tego terminu, gdyż wniosek złożony później zostanie pozostawiony bez rozpoznania. Do wniosku należy dołączyć również skrócony odpis aktu urodzenia dziecka, uwierzytelnioną kopię dokumentu tożsamości wnioskodawcy (należy okazać również oryginał), pisemne oświadczenie, że na dane dziecko nie została już wcześniej wypłacona taka zapomoga, a także zaświadczenie potwierdzające, że matka dziecka pozostawała pod opieką medyczną nie później niż od 10 tygodnia ciąży do dnia porodu (nie dotyczy to oczywiście przypadków, gdy o zapomogę ubiegają się opiekunowie faktyczni, prawni bądź przysposabiający dziecko). Tytułem uzupełnienia na zakończenie warto nadmienić, że podobnie jak inne świadczenia rodzinne, również jednorazowa zapomoga z tytułu urodzenia się dziecka jest wolna od podatku dochodowego.

Magdalena Janecka
prawnik

Bibliografia:

  1. Ustawa z dnia 23 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 922 z późn. zm.).
  2. Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 3 stycznia 2013 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne (Dz. U. z 2013 r., poz. 3).
  3. Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 10 sierpnia 2012 r. w sprawie wysokości dochodu rodziny albo dochodu osoby uczącej się stanowiących podstawę ubiegania się o zasiłek rodzinny oraz wysokości świadczeń rodzinnych (Dz. U. z 2012 r., poz. 959).
  4. Korcz-Maciejko A., Maciejko W., Świadczenia rodzinne. Komentarz, Warszawa 2008.
  5. Lewandowicz-Machnikowska M., Prawo do zasiłku rodzinnego i dodatków, PiZS 2005, nr 12.
  6. Nitecki S., Świadczenia rodzinne. Procedura i tryb przyznawania, Wrocław 2009.