USG w ciąży – ważne dla mamy i taty!

Usg w ciąży to badanie, dzięki któremu jeszcze przed porodem możecie podglądać Waszego malucha, a także poznać jego płeć oraz sprawdzić czy z jego zdrowiem wszystko w porządku. Nie ma też nic bardziej emocjonującego, nawet dla tych, którzy potomstwa nie planowali, niż usłyszenie po raz pierwszy bicia serca malucha! Najpierw zobaczycie jednak pęcherzyk ciążowy, a bicie serca usłyszeć możecie już nawet między 6 – 9 tygodniem ciąży!

Badanie USG wykonuje się w ciąży co najmniej 3 razy, czyli raz na trymestr. Zdarza się jednak i tak, ze lekarz prowadzący ciążę zleci większą ilość badań. Pierwsze badanie wykonuje się między 10, a 12 tygodniem ciąży (badanie sondą dopochwową). Pozostałe badania USG w ciąży (drugie 18 – 22 tydzień, trzecie po 30 tygodniu ciąży) wykonuje się już w tradycyjny sposób, przy użyciu sondy przezbrzusznej, po rozprowadzeniu specjalnego żelu na brzuchu pacjentki. Mimo tego, że podczas badania i mama, i maluch mają do czynienia z falami ultradźwiękowymi, badanie to nie jest szkodliwe.

Badanie jest bezbolesne i nie wymaga przygotowania. Czas jego trwania jest różny i zależy od lekarza, który to badanie przeprowadza (standardowo trwa ono jednak od 10 do 20 minut). Jego przebieg można zarejestrować nie tylko w formie zdjęć z USG, ale i filmu. Niektóre prywatne kliniki oferują nagranie na płycie w cenie badania USG, zazwyczaj jednak należy wspomnieć lekarzowi o chęci zarejestrowania przebiegu badania oraz dostarczyć własną płytę.

Podczas drugiego badania USG, wykonywanego między 18, a 22 tygodniem ciąży poznać można już płeć dziecka. Najpewniej jednak umówić się na to badanie po 20 tygodniu.

Ponadto, badania USG oraz pomiary jakich w trakcie jego przebiegu dokonuje lekarz mogą pomóc w obliczeniu dokładnej daty porodu (największej wiedzy w tym temacie dostarcza badanie  wykonane do 14 tygodnia ciąży). Termin porodu obliczony w ten sposób może jednak różnić się od terminu obliczonego według ostatniej miesiączki (norma to różnica do około 2 tygodni).

Pomiary wykonywane podczas padania USG to między innymi (poniżej wyjaśniamy skróty znajdujące się na opisie badania USG, który dostać powinniście od lekarza): 

Niewielkie dysproporcje w pomiarach np. główki i brzucha (wskazujące na inny wiek) nie powinny martwić rodziców. Lekarz poinformuje Was o wszelkich nieprawidłowościach. Dzieci rosną i rozwijają się bowiem w swoim tempie.

  • AC – obwód brzucha dziecka,
  • AFI – wskaźnik płynu owodniowego,
  • ASP lub FHR – akcja serca płodu,
  • BPD – wymiar dwuciemieniowy główki,
  • AUA – średni wiek ciąży wg USG,
  • CER – wymiar poprzeczny móżdżku,
  • CRL – długość ciemieniowo-siedzeniowa (mierzona od czubka głowy do kości ogonowej dziecka),
  • EDD – przybliżona data porodu,
  • EFW – szacowna waga dziecka,
  • FHR lub ASP– czynność serca dziecka mierzone w uderzeniach na minutę,
  • FL – długość kości udowej,
  • GA – wiek ciążowy według ostatniej miesiączki,
  • GS – średnica pęcherzyka ciążowego,
  • HC – obwód główki,
  • HL – długość kości ramiennej,
  • LMP – data ostatniej miesiączki,
  • LV – szerokość komory bocznej mózgu,
  • NB – kość nosowa,
  • NF – fałd karkowy,
  • NT – przezierność karkowa,
  • OFD – wymiar potyliczno-czołowy,
  • OM – ostatnia miesiączka,
  • TCD – poprzeczny wymiar móżdżku,
  • TP – termin porodu,
  • YS – pęcherzyk żółtkowy.

Szacunkowa masa płodu jest liczona na podstawie AC (obwodu brzucha), BPD (wymiaru dwuciemieniowego główki), FL (długości kości udowej) i HC (obwodu główki). W badaniu USG wykonywanym podczas ciąży ocenie podlegają także: łożysko – oceniane jest jego położenie w macicy oraz stopień dojrzałości za pomocą skali Grannuma (0° , I° , II° , III° ) oraz pępowina – prawidłowo zbudowana jest z 2 tętnic i 1 żyły.

Bardzo ważną, żeby nie powiedzieć najważniejszą rolą jaką USG odgrywa w przebiegu ciąży jest określenie tego, czy przebiega ona prawidłowo. Ginekolog oceni podczas badania budowę narządów wewnętrznych dziecka (najlepsza widoczność niżej wymienionych narządów to ok. 20 tydzień ciąży):

  • serca,
  • nerek,
  • mózgu,
  • żołądka,
  • kręgosłupa,
  • pęcherza moczowego.

Dzięki badaniu USG można wykryć ewentualne wady, np. rozszczep kręgosłupa, wodogłowie, zespół Downa (11 – 14 tydzień ciąży, podczas USG bada się w tym celu przezierność karkową). Podczas badania lekarz analizuje położenie płodu, stan i umiejscowienie łożyska (ocenia to czy jest przodujące, czy nie). Bada się także szyjkę macicy i objętość wód płodowych.

Rozpoznanie nieprawidłowości w przebiegu ciąży, lub wad zdrowotnych u dziecka daje rodzicom możliwość działania jeszcze w trakcie trwania ciąży. Przed narodzinami dziecka można leczyć takie choroby jak na przykład wady serca. Dzięki wczesnej diagnostyce można je leczyć także zaraz po narodzinach dziecka, lub może zaistnieć konieczność wcześniejszego porodu.

red. DRG